Viễn vọng

Viễn vọng là câu chuyện khó có thể đọc một lèo như bao cuốn sách khác, bởi mạch truyện khó nắm bắt. Có quá nhiều góc nhìn ở đây, và đúng như dịch giả đã viết, chính những góc nhìn đặc biệt ấy chính là nghệ thuật nổi bật của cuốn sách. 

Thế ngoài cái nghệ thuật rất-ư-quái-gở ấy, cuốn sách mỏng này có gì?

Nhà điểu học Korberg tìm lại dấu vết của mối tình đầu Stella (yểu mệnh) thông qua việc quan sát đứa con gái Jyl. Bên cạnh đó là sự xuất hiện của chàng gia sư thông thạo mọi thứ trên đời Skoltz. Họ cùng ở chung bên một bờ biển nào đó, dõi theo nhau, nhưng chưa từng gặp nhau. Khó có thể xem đây là một tiểu thuyết hình sự, trinh thám hay đại loại kiểu giả trinh thám, ta có thể xem nó như một câu chuyện dưới những góc nhìn khác nhau, với trục thời gian cách nhau một thế hệ. 

“Sau khi đặt bộ chân kính viễn vọng gần vũng hạ thủy, ông quan sát qua kính đường bay của nhiều loại chim biển, ông theo dõi kiểu lặn của những con nhạn biển, chim mòng đầm, rồi theo thói quen, phân biệt hải âu ba ngón và chim mòng biển màu tro: quan sát làm cho ông dần dần bình tĩnh trở lại”

Ở cái cách Korberg nhìn Jyl qua chiếc kính viễn vọng, bằng đôi mắt của một người cả đời quan sát chim chóc, mình tin ông ấy nhìn thấy hình ảnh của chính Stella năm xưa. Và ở cậu gia sư mê toán học, cờ vây và đua ngựa kia, ắt hẳn phảng phất hình ảnh của ông ở quá khứ. Korberg thì lại xuất hiện trong suy nghĩ của Jyl, thông qua lời kể của Anton-Mokhtar (người đã nuôi Jyl) như một kẻ đã quyến rũ mẹ mình, và mang mọi điềm xui xẻo tới cho mẹ cô. 

Có lẽ, câu chuyện ở thế hệ sau đã có một bước ngoặt mới, khi cậu gia sư kia nhận được bức thư từ người tình cũ. Và câu chuyện chấm dứt. Một cái kết khá ư hụt hẫng, và dĩ nhiên là, có rất nhiều câu hỏi đã được tác giả bỏ ngỏ. Cũng như bao cuốn tiểu thuyết khác, mình chẳng lao tâm khổ tứ tìm hiểu điều gì thực sự đã xảy ra. Mình tin, bản thân câu chuyện, bằng cách này hay cách khác, thẩm thấu vào lòng người đọc một cách tự nhiên nhất.

Viễn vọng gợi lên cho mình truyện ngắn Trong rừng trúc của Akutagawa Ryunosuke, và phim Rashōmon. Dưới những góc nhìn khác nhau, một câu chuyện mới được hình thành. Và biết đâu được, câu chuyện của mỗi người cũng được thành hình theo cách đó.

Leave a Reply

Your email address will not be published.