Tóm tắt bài báo của Harari trên Financial Times

Trong lúc chúng ta đều ngạc nhiên bối rối trước việc cơn đại dịch này đang định hình lại thế giới của chúng ta ghê gớm như thế nào, #YuvalNoahHarari, tác giả #Homo_Deus và #21_bài_học_cho_thế_kỷ_21, đã đưa ra những quan sát sắc sảo của ông trong một bài viết trên Financial Times. Xin đọc báo cùng bạn và tóm tắt bài viết này.

Harari đặt ra hai vấn đề chọn lựa mà thế giới phải đối mặt: 1. Chọn lựa giữa sự giám sát chuyên quyền hay trao quyền cho công dân. 2. Chọn lựa giữa sự cô lập mang tính dân tộc chủ nghĩa hay đoàn kết hợp tác toàn cầu.

Ở vấn đề thứ nhất, Harari cảnh báo chúng ta về một tình trạng biện pháp khẩn cấp tạm thời có thể trở thành lâu dài, vĩnh viễn. Theo đó rất có khả năng những chiếc vòng sinh trắc để đo thân nhiệt, huyết áp, cảnh báo tình trạng sức khỏe, nguy cơ lây nhiễm Corona sẽ trở thành những đặc vụ theo dõi mọi động thái của công dân, sẽ trở thành những chiếc vòng kim cô kiềm tỏa giám sát họ về mặt suy nghĩ, cảm xúc, tâm lý (vì mọi thứ thuộc về tâm lý cũng là những quá trình sinh hóa có thể đo lường được trong cơ thể ta) – và biết nhiều về ta hơn chính chúng ta biết về bản thân. Và hãy thử tưởng tượng một công dân Bắc Hàn khi đeo chiếc vòng đó và tỏ ra tức giận khi nghe bài phát biểu của lãnh tụ.

Harari cho rằng chính việc đặt ra chọn lựa giữa quyền riêng tư và sức khỏe là một cách đặt vấn đề sai. Công dân nên có cả hai điều đó. Vì thế, thay vì giám sát chuyên quyền, chính phủ phải trao quyền cho người dân, để họ được tiếp cận thông tin khoa học, chính xác. Khi có niềm tin vào chính phủ, họ sẽ không cần giám sát, họ sẽ tự ý thức hành động nào là đúng. Giống như việc rửa tay xà phòng, không ai cần một đặc vụ xà phòng nào nhắc nhở, giám sát cả, mọi người đều rửa tay vì hiểu được, qua những thông tin khoa học mà họ được tiếp cận, rằng rửa tay có lợi cho sức khoẻ.

Ở vấn đề thứ hai, chắc hẳn các bạn cũng có câu trả lời, chúng ta không nên chọn sự cô lập mang tính dân tộc chủ nghĩa. Các nước cần cùng nhau chia sẻ cởi mở thông tin, nguồn lực con người cũng như cơ sở vật chất, đặc biệt là thiết bị y tế, các kit thử và máy thở.

Điểm mới trong vấn đề thứ hai của Harari là ông đưa ra giải pháp làm thế nào để việc di chuyển giữa các quốc gia trong đại dịch không bị cản trở và đảm bảo an toàn? Đó là việc sàng lọc. Khi các cá nhân muốn nhập cảnh vào một nước sở tại, nếu được sàng lọc nghiêm ngặt, cẩn thận, chính quyền nước sở tại sẽ cho phép. Chúng ta cần một sự hợp tác toàn cầu. Chúng ta sẽ không đua nhau xuống đáy vực của sự chia rẽ.

Chỉ tiếc rằng hiện nay vẫn chưa có một động thái hợp tác nào như vậy. Mỹ đã từ bỏ vai trò dẫn dắt mà trước nay nước này thường nắm giữ, tỏ thái độ không quan tâm đến gì khác ngoài sự vĩ đại của chính nước Mỹ – ngay cả các đồng minh thân cận cũng có thể bị bỏ rơi. Đây là lúc nhân loại phải đưa ra lựa chọn và hành động để mang lại sự đoàn kết toàn cầu, hoặc ngồi nhìn cuộc khủng hoảng này kéo dài và những cuộc khủng hoảng khác mấp mé nổi lên.

Cũng giống như những lời Harari dùng để kết lại Homo Deus, “Chúng ta không thực sự có thể dự báo được tương lai, bởi công nghệ thì không phải mang tính tất định. Cùng một công nghệ có thể tạo ra những kiểu xã hội rất khác biệt”, ông nhấn mạnh vào lựa chọn của nhân loại – ngay lúc này. Bởi vì, như chính ông viết trong bài báo này, “Cơn bão này rồi cũng sẽ qua, nhưng những lựa chọn của ta có thể sẽ thay đổi đời ta trong nhiều năm xa phía trước”.

🌿 Đọc toàn văn bài báo: https://www.ft.com/content/19d90308-6858-11ea-a3c9-1fe6fedcca75?fbclid=IwAR003DjKl4F5iY0q92adTvg3mlMNplw8c3d1gNS2_KRNiAn3GU60aiX1xjc

🌿 Đọc thêm những quan sát của Harari về thế giới trong:

📖 HOMO DEUS: LƯỢC SỬ TƯƠNG LAI
👉 Nhã Nam: http://bit.ly/homodeusNhaNam
👉 Tiki: http://bit.ly/homodeusluocsutuonglaiTK
👉 Fahasa: http://bit.ly/homodeusluocsutuonglaiFHS

📖 21 BÀI HỌC CHO THẾ KỶ 21
👉 Nhã Nam: http://bit.ly/21baihocchotheky21NhaNam
👉 Tiki: http://bit.ly/21baihocTiki
👉 Fahasa: https://bit.ly/21baihocchotheky21FHS
👉 Shopee: http://bit.ly/21baihocShopee
product-tag

Leave a Reply

Your email address will not be published.