[Book of the year 2016] Điệp viên từ vùng đất lạnh

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Điệp viên từ vùng đất lạnh – A man came from the Cold, end in cold.

Sau khi cuộc khủng hoảng gián điệp mang tên Đường hầm Berlin bị phát hiện, Liên Xô đã cho dựng nên một hàng rào chắn ngăn dòng người di cư đổ sang Tây Berlin. Hai bên Đông và Tây bị chia tách bởi Bức tường Berlin – tác phẩm của CHDC Đức. Cùng với đó, mạng lưới gián điệp tại Anh do Alec Leamas chỉ huy cũng gần như tan rã, anh được lệnh trở về London, trở thành một kẻ vô dụng, một gián điệp sắp nghỉ hưu.

Nhưng trước khi bước ra khỏi mảnh đất gián điệp lạnh lẽo, hiểm nguy để trở về với cuộc sống yên bình, ấm áp anh phải thực hiện nhiệm vụ cuối cùng – hạ sát người đứng đầu cơ quan phản gián Đông Đức. Theo từng bước chân, từng suy nghĩ của Leamas, thế giới điệp báo dần mở ra là nơi chứa đầy những toan tính, lừa lọc, những thủ đoạn, mánh khóe cực kỳ tinh vi mà chính Leamas cũng không ngờ tới. Đằng sau nhiệm vụ thủ tiêu Mundt – kẻ cầm đầu quân phản gián – là một kế hoạch cực kỳ hoàn hảo được vạch sẵn ngay trước khi Leamas bắt đầu, anh chỉ đơn thuần là một con tốt, thậm chí là một vật hy sinh.

Xuyên suốt câu chuyện ngoài những mưu mô, mánh khóe điệp báo, câu chuyện tình yêu của Leamas và Liz cũng là một điểm đáng chú ý. Dù nó có vẻ không liên quan gì đến hoạt động gián điệp, nơi không dung chứa chuyện tình cảm, nhưng thực sự nó lại là một mắt xích không thể thiếu trong toàn bộ chuỗi kế hoạch ghê người của chính quyền London. Càng đọc tôi càng khâm phục John Le Carré vì đã xây dựng một cốt truyện quá hoàn hảo, mọi thứ ăn rơ tới từng chi tiết, lời văn súc tích, rõ ràng thể hiện rõ đặc thù của nghề gián điệp, thủ thuật giao dịch hết sức chặt chẽ, tinh vi và đáng sợ hơn cả là kế hoạch rợn người mà chính quyền London đã lập ra. Mọi thứ thật sự không chê vào đâu được.

Ở phần cuối tác phẩm, thông qua cuộc tranh cãi giữa Leamas và Liz môt câu hỏi được đặt ra: Có nên bất chấp mọi thứ để đạt được mục đích hay quan tâm đến sự sống còn của con người? Và không cần phải chờ đợi lâu, cái kết của Leamas và Liz đã cho ta câu trả lời: trong thế giới tình báo, hai thứ đó không thể song song cùng tồn tại. Leamas, theo một cách nào đó, đã cùng với Liz đi đến nơi yên bình. Cái kết như thế, dù hơi lạnh lùng, đã khép lại rất hoàn hảo câu chuyện về thế giới tình báo đầy nhơ nhuốc và ghê sợ.

HÀ NGUYỄN

[Book of the year 2016]  Trại trẻ đặc biệt của cô Peregrine

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Trại trẻ đặc biệt của cô Peregrine – Khi thời gian ngừng lại và mỗi đứa trẻ là Peter Pan phiên bản ma quái

Đây là quyển sách khá đặc biệt. Nó được sinh ra từ những bức ảnh cũ, nhuốm màu gothic, được Ransom Riggs săn lùng từ các tiệm đồ cổ, khu chợ trời thậm chí là trong thùng rác. Ý tưởng nảy ra từ niềm đam mê sưu tầm ảnh hoài cổ của ông, bởi thế cuốn sách young adult này cũng đen tối không khác gì những tấm ảnh đó.

Nhưng hãy yên tâm là nó không đáng sợ tí nào.

Bởi vì giống như những câu chuyện thơ bé bạn được nghe kể, với nàng tiên, phù thủy, những kẻ bán thần với sức mạnh siêu nhiên. Chỉ khác ở chỗ, với chúng ta, những nàng tiên, những phù thủy ấy, theo thời gian, dần trở thành hồi ức của một thời thơ ấu êm đềm, còn với Jacob, nó là cơn ác mộng hành hạ cậu mỗi đêm.

Sẽ như thế nào nếu một ngày kia bạn thức dậy và nhận ra mọi thứ không như bình thường? Thời gian bị giam hãm trong một cái vòng, quá khứ, hiện tại và tương lai thực chất chỉ là 24 giờ đồng hồ lặp đi lặp lại. Mọi thứ trở nên quá quen thuộc, bạn nằm lòng những sự kiện đã, đang và sắp sửa diễn ra. Tệ hơn, những con người sống trong cái vòng ấy đều sở hữu những năng lực đặc biệt và họ không-bao-giờ-lớn?

Đó chính xác là những gì mà ông nội Abraham cũng như cậu bé Jacob đã trải qua khi đến Trại trẻ đặc biệt. Những con người kỳ lạ, với thứ năng lực dị thường. Theo Ransom Riggs, chủng Homo sapiens, ngoài những người “năng lực chuẩn” – người bình thường, còn có một số ít khác gọi là “dị nhân”. Họ mang năng lực đặc biệt như tạo ra lửa, tàng hình, biết bay,… Họ đã từng hòa nhập với thế giới, sống như người bình thường nhưng bản tính kỳ thị vốn có của con người đã đẩy họ ra khỏi xã hội thường nhật. Bị xa lánh, bị ruồng bỏ, không hề được ai quan tâm, đó là lí do những “người chim” như cô Peregrine tạo ra Trại trẻ đặc biệt, nơi những đứa trẻ dị biệt được nuôi lớn, được bảo vệ trong cái vòng.

Không thể phủ nhận tính bảo toàn nơi trại trẻ tạo ra, nhưng cũng không thể tránh khỏi cảm giác nhàm chán vì mọi thứ quá cũ kỹ, ông nội Jacob khi nhận ra điều đó ông đã quyết định ra đi. Không chỉ bởi sự tù túng mà hơn thế, bản tính tranh đấu trong con người ông trỗi dậy. Ông muốn được chiến đấu như một chiến binh thực thụ, ông muốn phá bỏ mọi sự đe dọa đã khiến ông mệt mỏi bấy lâu, ông muốn bảo vệ trại trẻ và người ông yêu quý.

Và cậu bé Jacob, phần nào đó có thể nói là may mắn vì được sở hữu những đặc điểm đó từ ông, tuy nhiên sự giàu có sung túc từ vị trí người thừa kế đã che mờ tất cả. Cậu yên vị với cuộc sống được sắp đặt sẵn và coi những câu chuyện ông kể chỉ là sản phẩm từ căn bệnh hoang tưởng của ông tạo ra. Cho đến khi cậu tận mắt thấy Trại trẻ – nơi cất giữ một phần tuổi thơ ông nội cậu và là nguồn gốc của những bức ảnh dị thường – cậu biết, mình thuộc về nơi đó.

Lý trí giằng xé giữa suy nghĩ đi và ở, giữa việc trở lại làm người thừa kế của tập đoàn kếch xù và việc trở thành một phần của Trại trẻ Peregrine, giữa khao khát được sống như người bình thường hay biến mình thành một chiến binh chống lại bọn Hồn rỗng. Đọc cuốn sách, tôi cảm thấy thật quá may mắn khi được sinh ra là người bình thường, không phải mang nặng cảm giác tội lỗi, giằng xé và gánh quá nhiều thứ trách nhiệm khi biết mình là một ai đó không thuộc nhóm “người phàm”.

Cuốn sách mang sắc thái u ám dù chỉ mới là khúc dạo đầu cho cuộc phiêu lưu không ngày trở lại. Cậu bé Jacob đã đúng khi dũng cảm trở thành một chiến binh, trở về với con người vốn được sinh ra như thế. Cậu không hối hận, cũng không quay đầu. …

Đôi khi chúng ta được sinh ra, được mặc định trở thành một ai đó trong tương lai và một ngày nào đó, chúng ta nhận ra bản ngã của chính mình, liệu ta sẽ tiếp tục sống với hình ảnh mặc định ấy hay sẽ trở về với chính ta ban đầu?

HÀ NGUYỄN

[Book of the year 2016]  Giết con chim nhại

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

“…có một thể chế trên đất nước này mà trong đó mọi người sinh ra đều bình đẳng – có một thể chế của con người khiến cho một người rất nghèo bình đẳng với một Rockfeller, một kẻ ngu ngốc bình đẳng với một Einstein và một kẻ dốt nát bình đẳng với bất cứ vị hiệu trưởng trường đại học nào, thể chế đó thưa quý vị, chính là tòa án […] . Các tòa án của chúng ta có những lỗi lầm của nó, như bất cứ thể chế nào của loài người, nhưng trên đất nước này, các tòa án của chúng ta là những kẻ công bằng vĩ đại, và trong các tòa án của chúng ta tất cả mọi người đều được sinh ra bình đẳng.”

“Mai mốt con lớn hơn con sẽ thấy người da trắng lừa đảo người Da đen mỗi ngày trong cuộc đời con, nhưng hãy để bố nói cho con nghe điều này và con đừng quên: bất cứ khi nào người da trắng làm điều đó với một người Da đen, bất kể anh ta là ai, anh ta giàu cỡ nào, hoặc anh ta xuất thân từ một gia đình danh giá ra sao, thì người da trắng đó vẫn là thứ rác rưởi.”

Những đoạn văn ấy, tôi đọc chúng không biết bao nhiêu lần. Tât nhiên trong cuốn tiểu thuyết này, vẫn còn và còn nhiều phần hay hơn thế. Mỗi cuộc trò chuyện giữa bố Atticus và cô bé Jean đều khiến tôi suy ngẫm. Sự công bằng, bình quyền thực sự, lương tâm con người và sự đấu tranh,… tất cả chúng đều được soi chiếu qua lăng kính trẻ thơ, qua đôi mắt trong veo của một cô bé chín tuổi. Bởi thế, mọi thứ hiện lên thật chân thực như nó vốn có: nạn phân biệt chủng tộc, sự cay nghiệt khi mọi người biết bố Atticus dám bào chữa cho một kẻ da màu, lòng bao dung luôn tin tưởng vào cái thiện của bố Atticus và những câu nói đầy triết lý của bố với anh em Jem. Ở một phương diện nào đó, bố Atticus rất giống với bố Hans trong Kẻ trộm sách, đều có lòng bao dung, đức can trường dám đi ngược lại số đông để đấu tranh cho bình quyền. Họ đều là những nhân vật dũng cảm, đều là người có lương tâm.

Một câu chuyện mang đầy tính nhân văn sâu sắc, chả thế mà khi xuất bản đã trở thành hiện tượng. Dù được kể qua cái nhìn của một cô bé nhưng có lẽ nó không dành cho trẻ em và đôi chỗ còn rất khó hiểu. Nhưng vượt lên tất cả, Giết con chim nhại vẫn xứng đáng là biểu tượng của sự đấu tranh không nghỉ cho sự bình đẳng xã hội vào thập niên 1930.

“Mấy con chim nhại chẳng làm gì khác ngoài mang tiếng hót đến cho ta thưởng thức. Chúng không phá hoại vườn tược của con người, không làm tổ trên bẹ ngô, chúng không làm gì khác ngoài hót bằng cả trái tim cho chúng ta nghe. Điều đó lý giải vì sao giết một con chim nhại là tội lỗi.” – Giết con chim nhại

HÀ NGUYỄN

[Book of the year 2016]  Ác quỷ Nam Kinh

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Ác quỷ Nam Kinh – Nỗi ám ảnh, vết sẹo và tội ác

Từ một quyển sách…

Mọi chuyện bắt đầu từ lúc Grey – cô sinh viên đại học London vô tình đọc được một quyển sách về cuộc thảm sát kinh hoàng diễn ra tại Nam Kinh (Trung Quốc) khi bị đội quân Thiên Hoàng đóng chiếm. Cô phát hiện ra vào thời điểm đó có một đoạn video quay lại khung cảnh tàn ác ghê rợn kia và người cất giữ nó là một giảng viên ở đại học Todai (Nhật Bản).

…đến những bí mật rợn người…

Mang theo nỗi ám ảnh về cuốn phim chưa được tiết lộ, Grey đến Tokyo với quyết tâm có được cuốn phim kia bằng mọi giá. Mặc cho mọi lời khinh miệt và chửi rủa, cô vẫn không từ bỏ mục đích của mình. Để rồi khi nhận được lời phủ nhận về sự tồn tại của cuốn phim, Grey cảm thấy mọi nỗ lực như vụn vỡ. Cô đắm mình trong nỗi cô đơn, mệt mỏi. Và tuyệt vọng.

Vào lúc ấy, khi mọi thứ vẫn đang quay cuồng, cô được nhận vào làm tiếp viên trong một quán bar và gặp một ông trùm xã hội đen ở Nhật – kẻ nắm trong tay một phương thuốc trường sinh bí ẩn. Và quid pro quo – một cuộc trao đổi giữa cô và vị giáo sư kia được thiết lập – cô điều tra về phương thuốc bí ẩn kia đổi lại cô sẽ có được thứ mình muốn.

Quá khứ đan cài với hiện tại.Những thước phim đen trắng của một Nam Kinh chết chóc xen lẫn với Tokyo rực rỡ ánh đèn. Càng đến gần kẻ cầm đầu băng yakuza, Grey lại càng tiến gần hơn đến nấm mồ chôn vùi sự thật, nơi cất giữ câu trả lời cho cả cô và vị giáo sư họ Sử.

…Và khi mọi thứ được bóc tách.

Không thể diễn tả được cảm xúc của Grey khi ấy, khi cô được xem cuốn video và tận mắt thấy những gì Sử Trùng Minh đã thấy. Khủng khiếp, ghê rợn và tàn bạo. Cái bí mật mà Sử Trùng Minh cất giấu bấy lâu, bí mật đằng sau vị thuốc trường sinh của tên ác quỷ. Cô chỉ biết im lặng, để cho cảm giác tội lỗi, đau đớn cấu xé chính mình.

Tấn thảm kịch

Cả câu chuyện bao trùm trong không khí chết chóc và tội lỗi. Những cột người nghiêng ngả giữa ánh trăng, những bí mật xung quanh cuốn video và vị thuốc. Cả lỗi lầm của Grey và Sử Trùng Minh trong quá khứ đều được phơi bày trong bối cảnh u ám, ngột ngạt của Nam Kinh và Tokyo. Khi mọi thứ được bóc trần, câu hỏi khi xưa một lần nữa nhắc lại: Sự thiếu hiểu biết phải chăng là tội lỗi?

Mượn sự kiện thảm sát có thật diễn ra tại Nam Kinh 1937, Mo Hayder đã tái hiện lại quá khứ khủng khiếp, ghê rợn, vẽ nên câu chuyện đau thương của một gia đình tị nạn. Không gì đau đớn hơn việc chứng kiến người thân mình bị giết chết một cách vô cùng tàn bạo. Người cha dù còn sống đi nữa, ông vẫn bị quá khứ đeo bám và dằn vặt. Tìm ra sự thật là việc duy nhất ông có thể làm để chuộc tội, và để vẫy khỏi bóng đen quá khứ.

HÀ NGUYỄN

[Book of the year 2016]  Công chúa băng

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Công chúa băng – Nàng Freya* kiêu hãnh hay tình yêu của những kẻ cô đơn

“Ngôi nhà hoang vắng và trống trải. Giá lạnh thấu vào từng ngõ ngách. Một lớp băng mỏng đã kết lại trong bồn tắm. Da của cô ấy đã bắt đầu chuyển sang tím tái.

Hắn nghĩ nằm kia, trong cô ấy giống như một nàng công chúa. Công chúa băng.”
Alexandra Wijkner đã xuất hiện như thế. Lạnh lẽo, băng giá và cô độc. Cô nằm đó, im lìm, đắm mình trong giấc mơ không bao giờ tỉnh dậy. Tất cả những gì về cô đều được vun bồi bằng trí nhớ, kỷ niệm và ấn tượng từ những người cô tiếp xúc. Alex – một người phụ nữ đẹp, kiêu hãnh và cao quý – mang vẻ ngoài thờ ơ, lãnh đạm của một công chúa băng. Xung quanh cô bao phủ bởi một lớp pha lê trong suốt, giá lạnh che giấu đi nỗi cô đơn nơi tận đáy tâm hồn. Mọi người trông thấy cô, chạm vào cô nhưng không ai hiểu được cô cả. Cô xinh đẹp, nhưng lại quá xa vời.

Cô và Erica là bạn chí thân từ thuở nhỏ, hai người đã từng có rất nhiều kỷ niệm. Nhưng sợi dây tình bạn dần đứt lìa khi gia đình cô đột ngột chuyển đến Goteborg vì bố cô tìm được công việc tốt hơn. Bỏ lại những buồn vui thời thơ ấu, bỏ lại người bạn thân nhất phía sau, cô ra đi mang theo bao mối nghi ngờ và cả bí mật. Cái chết đột ngột của cô đã dẫn Erica trở sâu vào thế giới của Alex. Lớp pha lê dần vụn vỡ, những bí mật đau buồn bị che giấu bấy lâu cũng dần được hé lộ.

Đó là thế giới của những kẻ cô đơn. Những con người lọt thỏm giữa xã hội đầy tàn nhẫn, giữa thị trấn nơi mình được sinh ra và giữa những người thân yêu đang sống cùng mình…

Nàng Alex xinh đẹp trong mắt mọi người là người phụ nữ giàu có, kiêu sa, lạnh lùng. Cô khó gần và đầy bí ẩn. Không ai nghĩ rằng Alex cũng rất cô đơn bởi vẻ ngoài lấp lánh đã che mờ tất cả. Cô không may mắn như Erica, không có được tình yêu cho riêng mình. Quá khứ giống như cơn ác mộng cứ mãi bám đuổi ám ảnh cô. Mệt mỏi vì phải che giấu quá nhiều bí mật suốt bao nhiêu năm. Ngay lúc cô định thú nhận tất cả, lúc cô hân hoan vì tìm được tình yêu cho riêng mình thì lại bị giết chết. Cô chết bởi chính sự sĩ diện hão và lòng tham của con người. Một cái chết đầy cô độc và đáng thương.

Chàng học sĩ tài năng Anders cũng thế, là một người cô độc. Anh yêu Alex, rất nhiều. Khi cô chết đi thế giới của anh chỉ toàn men say và bóng tối. Chúng giống như những bức tranh anh vẽ, dữ dội, nhức nhối và đầy đau thương.

Ngay cả Henrik Wijkner cũng mang cảm giác cô đơn. Là một kẻ máu lạnh nhưng lại rất yêu Alex, anh làm mọi thứ vì cô. Dù biết cô có người khác nhưng anh vẫn chấp nhận, không nói gì. Tình yêu của anh thật đáng thương vì nó chỉ xuất phát từ một phía, nó không bao giờ được đáp lại. Không bao giờ.

Tựa như khung cảnh Fjallbacka những ngày tuyết phủ. Buồn bã, hiu quạnh mà nặng nề bởi ẩn chứ bên trong quá nhiều bí mật. Những kẻ đáng thương trong nỗi chán chường, bất lực đã bị giết chết bởi chính vỏ bọc danh dự của gia đình. Nó làm cho cái chết của họ càng thêm cô độc, đau thương. Mang sắc thái u ám, trầm lặng, Công chúa băng giống như một dạ khúc buồn vang giữa đêm đen.

*Freya: nữ thần sắc đẹp mắt xanh tóc vàng trong thần thoại Bắc Âu.

HÀ NGUYỄN

[Book of the year 2016]  Chim cổ đỏ

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Chim cổ đỏ – Sự trả thù của người lính
Câu chuyện mở đầu khi thanh tra Harry Hole vô tình gây thương tích cho một Mật vụ. Gần như ngay lập tức, anh bị thuyên chuyển sang Cục An ninh theo dõi bọn Quốc xã nổi loạn, cùng lúc đó một khẩu súng trường Marklin, loại vũ khí giết người tột bậc, được nhập lậu vào Na Uy để bắt đầu cho một kế hoạch thanh trừng mà hung thủ lập ra để thực hiện cái hắn gọi là công lý. Những tưởng kế hoạch truy giết chỉ mới bắt đầu nhưng thực ra nó đã được lập sẵn từ trước, một kế hoạch cực kỳ tinh vi.

Và giờ , cỗ máy thời gian quay ngược lại, đưa ta trở về nơi mọi thứ bắt đầu…

KHỞI NGUYÊN

Đó là câu chuyện của những người lính trên mặt trận phía Đông, hay cụ thể hơn là tình bạn giữa hai con người gắn bó vào sinh ra tử: Daniel Gudeson một huyền thoại của mặt trận phía Đông và Gudbrand Johansen – cao thủ sử dụng lưỡi lê.
Năm 1942, Daniel Gudeson hy sinh với một viên đạn ngay trán, cùng lúc đó những người lính khác cũng đào ngũ bỏ đi. Duy chỉ có một người…

1944, tại một bệnh viện Vienna, một người lính tỉnh dậy với vết thương trên đầu, anh đem lòng yêu một nữ y tá trẻ. Hệ quả của chuyện tình ấy lại tiếp tục kéo dài đến hơn nửa thế kỉ sau…

Chiếc đồng hồ lại tiếp tục xoay, đưa câu chuyện về thì hiện tại,…
1999, tại một bãi rác, một cựu binh bị giết chết bởi một vết cắt rất ngọt, một vết cắt cổ cực kỳ chuyên nghiệp.

2000, một nữ thanh tra thông minh, nhanh nhạy bị hạ sát bởi vết thương ở đầu.

Tội ác lại tiếp diễn với hai người gần như không liên quan đến nhau nhưng đều bị bắn chết bằng thứ vũ khí tử thần.

Bốn cái chết liên tiếp thực chất có dính líu gì tới khẩu Marklin chết người kia và cả câu chuyện về những người lính trong quá khứ?

Một cuốn tiểu thuyết không hề dễ đọc, với khá nhiều nhân vật, những mốc thời gian xoay chuyển liên tục, câu chuyện theo hướng twist plot, mọi thứ đan xen, hòa trộn và bổ sung cho nhau để rồi từng chương từng chương được lật giở, sự thật được phơi bày, những nút thắt cũng dần được tháo ra.

Dù trong truyện có khá nhiều người chết nhưng cả cuốn tiểu thuyết lại không hề tanh mùi máu bởi Jo Nesbo sử dụng ngôn ngữ rất tinh tế và nhẹ nhàng và có phần…hơi khó hiểu. Tôi mất hơn 5 ngày mới đọc xong chương cuối (đó là không tính những lúc chây lười và ngập ngụa trong deadline), quả thật dù nó rất dài nhưng không hề ngán, cách kể chuyện nhẹ nhàng, tính cách dí dỏm, bất cần của thanh tra Harry Hole đã khiến tôi không dứt ra được, càng đọc lại càng bị thu hút.
Hai nhân vật mà tôi rất thích trong cuốn tiểu thuyết này là thanh tra Ellen – người đồng hành với Harry ở phần đầu – và Halvorsen – người đi cùng với Harry ở nửa sau, khá khôn ngoan và chăm chỉ. Tuy nhiên, cái chết có phần mập mờ của Ellen khiến tôi hơi tiếc và hụt hẫng. Liệu Hoàng tử có liên hệ gì với tên hung thủ thật sự kia? Tại sao hắn vẫn chưa bị đưa ra vành móng ngựa? Có thể ở cuốn tiếp sau sẽ giải đáp cho những dấu chấm hỏi này.

Những ai vừa đọc xong Chim cổ đỏ sẽ rất nóng lòng chờ đọc quyển tiếp theo, khi bức màn dần được hé lộ. Cái chết của Ellen, Olsen, bộ mặt thật của Hoàng tử,… mọi thứ vẫn chưa kết thúc. Có thể Sự trả thù sẽ là câu trả lời hoàn hảo khi mọi thứ vẫn đang mơ hồ.

HÀ NGUYỄN

[Book of the year 2016]  Phía sau nghi can X

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

 

Phía sau nghi can X – Lời giải thực sự của một bài toán đố

“Bảy giờ ba mươi lăm phút sáng, như thường lệ, Ishigami rời căn hộ. Đã sang tháng Ba nhưng trời vẫn còn se lạnh. Anh quấn khăn kín cằm rồi mới bước ra ngoài. Trước khi bước xuống đường, Ishgami đưa mắt nhìn chỗ để xe đạp. Có vài chiếc đang dựng ở đó nhưng không có chiếc màu xanh lá cây mà anh quan tâm.

Đó là đoạn mở đầu của Phía sau nghi can X cũng là đoạn giới thiệu Ishigami Tetsuya, một thiên tài toán học ẩn dật, người đã nghĩ ra bài toán khiến cho cảnh sát và nhà vật lý học được mệnh danh là Galileo, phải đau đầu.

Nếu ai là fan của thể loại trinh thám, đặc biết là trinh thám Nhật, chắc chắn không nên bỏ qua Higashino Keigo đặc biệt là Phía sau nghi can X. Cốt truyện chặt chẽ, tính cách nhân vật, dù là nhân vật tuyến phụ cũng được xây dựng rõ ràng, mật độ xuất hiện vừa phải cùng với những mâu thuẫn cá nhân, những tình huống thường nhật cùng với những cao trào,… những yếu tố đó đã giúp Phia sau nghi can X đoạt giải Naoki* 134 và một lần nữa khẳng định sức hút của tiểu thuyết gia trinh thám hàng đầu Nhật Bản- Higashino Keigo.

Đọc Phía sau nghi can X giống như đang dùng adrenaline liều cao. Sự hồi hộp, ngạc nhiên, đau buồn và khâm phục song hành qua từng trang sách cho đến bước cuối cùng của bài toán, khi mọi lời giải đã được tìm ra, tiếng hét đày tuyệt vọng của Ishigami xé toạc mọi cảm thức, khiến cho tôi tự hỏi: đáp án của bài toán này có mang lại sự thỏa mãn cho người giải nó, người biết được đáp án và cả người tạo nên bài toán đó chăng?

Điều duy nhất tôi không hiểu và cũng không tin ở cuốn sách này chính là tình yêu Ishigami dành cho Yasuko. Thật sự một người có thể vì người mình yêu mà tự biến mình thành kẻ giết người máu lạnh và đáng sợ vậy sao?

Phía sau nghi can X – phía sau một bài toán tưởng chừng phức tạp mà lại thực quá đơn giản, phía sau một tội ác ghê người là một chuyện tình chỉ có cho đi mà không hề nhận lại. Tình yêu như thế với Ishigami đã là hạnh phúc, hạnh phúc vì được hi sinh tất cả cho người mình yêu.

*Naoki: giải thưởng văn học cao quý của Nhật Bản, sánh ngang với giải Akutagawa.

HÀ NGUYỄN

[Book of the year 2016] Lịch sử Triết học Phương Đông viết cho Thanh thiếu niên

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

“Sống chậm lại, nghĩ khác đi”Triết học ở Việt Nam đối với giới thanh thiếu niên hiện nay vốn được biết như một điều gì đó rất mơ hồ, rất đáng sợ. Đó là một sai lầm. Triết học từ xa xưa, vốn là Khoa học của các khoa học, là những chiêm nghiệm về cuộc sống, về thế giới. Có tư duy triết học tức là chúng ta tự mình có một cách quan sát thế giới đúng đắn, cách nhìn nhận thế giới theo đúng những gì nó đang vận động.

Hàn Quốc và Việt Nam cùng là những quốc gia Á Châu nên cũng có khá nhiều vấn đề tương đồng. Một trong những vấn đề nổi trội nhức nhối hiện nay của nước bạn cũng như nước ta đó chính là vấn đề “nhân tâm”, cùng với sự phát triển của nền kinh tế, đời sống vật chất được nâng cao thì nền văn hoá lại xảy ra một số bất cập “thanh thiếu niên – tài sản quý giá của tương lai đất nước bị đặt trước những cái ác – dâm loạn, bạo lực, rượu cồn và ma tuý, tự sát, nghiện game…” – theo lời tác giả. Bạn có thấy những vấn đề này quen thuộc không?

Vì thế khi cầm trên tay mình quyển sách “Lịch sử Triết học Phương Đông viết cho Thanh Thiếu niên” do Kang Sung-Ryul viết, tôi thực sự rất vui mừng. Tôi đọc nó và thực sự nghĩ rằng nó là một thang thuốc bắc chữa cho “tâm” của chúng ta từ bên trong, một cách từ từ, nhẹ nhàng.

Bạn đừng nghĩ Triết học là khô khan, là khó để hiểu được, không phải vậy đâu! Quyển sách này sẽ làm cho bạn nhận ra rằng Triết học vốn giản đơn, vốn tồn tại xung quanh ta, trong lời ăn tiếng nói hằng ngày, trong cách đối nhân xử thế, trong cách suy nghĩ, cư xử với con người, với xã hội.

Tôi muốn cảm ơn tác giả, vì đã viết một quyển sách hay như vậy.
Tôi muốn cảm ơn Nhã Nam, vì đã xuất bản một quyển sách “khó” tiêu thụ như vậy.

Thành phố Hồ Chí Minh, 01/2016
NGUYỄN VŨ NHƯ QUỲNH

[Book of the year 2016] Trường An Loạn

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Hàn Hàn là một nhà văn trẻ, được ví như Lỗ Tấn thời hiện đại, là con ngựa bất kham của làng văn học Trung Quốc.Tôi đọc được cuốn “Trường An Loạn” của Hàn Hàn cũng xem là một cơ duyên. Có lẽ như sư phụ Thích Nhiên nói, đó chỉ là “vừa khéo”..

Lấy bối cảnh cổ xưa để nói về xã hội hiện nay, “Trường An Loạn” như một bức tranh muôn màu với vô vàn những loại người khác nhau. Có những kẻ sẵn sàng đánh chém nhau vì một cuộc tranh luận vô nghĩa, có những người cả đời chỉ biết ngước lên cao mà bình phẩm ghen ghét. Quả thật rất loạn, vô cùng loạn!

Thích Nhiên cũng là một con người sinh ra từ buổi loạn lạc ấy. Tuy mang trong mình võ công bí tịch bất bại giang hồ, nhưng đối với cậu, hết thảy những thứ đó lại là một trò đùa cợt. Dọc theo câu chuyện, cậu đệ tử Thích Nhiên này lại luôn đứng bên ngoài, thản nhiên ngắm nhìn vở kịch của thời đại.

Nhưng người đương thời làm sao có thể thoát khỏi bánh xe vận mệnh, dù có cố gắng vùng vẫy trong vô vọng. Thích Nhiên cũng thế, một lần nữa, cậu lại bị cuốn vào cái “loạn” ấy, thời lạc hậu dìm chết những con người không tuân theo tuần hoàn của thế giới…

Còn một nhân vật tôi rất thích là cô bé Hỉ Lạc, thanh mai trúc mã của Thích Nhiên trong những năm tháng ngao du, cũng chính là người vợ kết tóc của cậu. Cô bé Hỉ Lạc này tạo cho tôi cảm giác rất ngọt ngào, hơi ngốc những cực kì đáng yêu, nhu nhuận, hết lòng bảo vệ suy nghĩ cho Thích Nhiên. Trong thời loạn, cô bé như một ngọt lửa trong sáng thuần khiết, mang đến sự ấm áp cho Thích Nhiên.

Hỉ Lạc và Thích Nhiên là những con người chỉ nguyện sống bình an, ở căn nhà gỗ nhỏ bé trong rừng bên cạnh Trường An, không cầu vinh hoa phú quý, lai bị xã hội dìm chết cuốn trôi.Ở một góc nhỏ trong xã hội loạn lạc, tuy chỉ một quãng thời gian ngắn, lại ấm áp đến thế, ai đọc cũng có thể cảm động…

Câu chuyện kết thúc mở nhưng để lại nhiều suy nghĩ cho người đọc. Giọng văn của Hàn Hàn chầm rãi, nhẹ nhàng nhưng lại mang mác ẩn chứa một nỗi đắng cay, trào phúng. Đọc lần một có lẽ thấy nhạt nhưng đọc lần hai, lần ba thì lại cảm thấy đắng cay, cười ra nước mắt.

“Trường An nổi tiếng ở sự phồn hoa diễm lệ, những người phụ nữ ra đường làm việc mà ta có thể trông thấy không phải bán rau thì là bán thân, cũng không cứ bán rau thì cao quý, bởi nếu đặt một số phụ nữ cạnh nhau, bạn sẽ cảm thấy vài người trong số đó chỉ có thể đi bán rau mà thôi.”

NGUYỄN PHƯƠNG LINH

[Book of the year 2016] Chuyện con ốc sên muốn biết tại sao nó chậm chạp

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Vốn đã hâm mộ nhà văn Luis Sepúlveda từ lâu nên khi biết Nhã Nam cho xuất bản cuốn “ Chuyện con ốc sên muốn biết tại sao nó chậm chạp ”, tôi đã mong ngóng từng ngày để được cầm quyển sách trong tay. Nhưng khi có được rồi, tôi lại…hụt hẫng. Cuốn sách còn chưa đến 100 trang, thật không đủ hay không muốn nói là quá ngắn để có thể kể về hành trình đi tìm ý nghĩa cuộc sống của bản thân theo như lời giới thiệu. Không phải những cuốn sách nói về các chủ đề tương tự đều dày cộp và có vẻ gì đó rất uyên thâm sao? Trong khi quyển sách tôi đang cầm trong tay lại trông rất “tươi sáng”, “dễ thương” như truyện tranh cho con nít. Kì thực là tôi đã có hơi nghi ngờ.
Nhưng cuốn sách này thực sự còn hơn cả mong đợi của tôi. Câu chuyện ngắn gọn, súc tích và đã truyền tải được tất cả những gì mà tác giả muốn gởi gắm. Hành trình của “con ốc sên muốn biết tại sao nó chậm chạp” đi tìm một cái tên cho mình cũng chính là hành trình của con người đi tìm ý nghĩa cuộc sống và giá trị của bản thân. Tất cả các con ốc sên đều biết chúng chậm chạp, nhưng chỉ có một con ốc sên thắc mắc điều đó và quyết đi tìm câu trả lời dù bị những con khác dè bỉu và xua đuổi. Tôi nghĩ các cuộc hành trình trong thế giới con người cũng thường khởi đầu giống như vậy, bắt đầu với một câu hỏi, một nỗi băn khoăn thúc giục bạn đi tìm câu trả lời mặc những lời gièm pha của người khác. Như vậy được gọi là có “dũng khí”.
Trong chuyến chu du của mình, con ốc sên nhận ra sự chậm chạp có ý nghĩa riêng của nó. Nhờ chậm chạp, nó đã giúp nhà kiến, nhà bọ hung, nhà đom đóm và nhà chuột chũi thoát nạn. Cũng như trong cuộc sống, mỗi người luôn tự tìm kiếm ý nghĩa cho sự sống của chính mình. Và với “dũng khí”, chúng ta sẽ tự tìm được chân trời mới cho bản thân, khẳng định sự tồn tại của mình trong thế giới. Giống như những con ốc sên không mệt mỏi rời khỏi “gia trang ô rô” để lánh nạn và cố gắng đi đến “Xứ sở Bồ Công Anh mới”, chúng ta cũng sẽ đạt được những gì mình mong muốn nếu nỗ lực không ngừng nghỉ mỗi ngày.
Khi đọc quyển sách này, bạn sẽ dễ dàng nhận thấy câu chữ được lặp lại nhiều nhất là “chậm, thật chậm”. Chính nó đã tạo ra nhịp điệu cho cuốn sách và cũng chính là lời nhắc nhở cho mỗi người đọc. Không cần bạn phải đi thật nhanh đến đích, chỉ cần “chậm, thật chậm” nhưng không từ bỏ, không dừng lại thì cuối cùng bạn cũng sẽ đến nơi.
Đây quả thực không chỉ là một cuốn sách đọc một lần rồi cất đi mà là để đọc thật chậm và nghiền ngẫm. Câu chuyện của con ốc sên là liều thuốc tinh thần cho tất cả những ai đang trên chuyến hành trình của cuộc đời mình và muốn bỏ cuộc. Hãy là một con ốc sên nhỏ sống hết mình mỗi ngày.

NGUYỄN THỊ MINH HÀ

[Book of the year 2016] Bức xúc không làm ta vô can

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Những cuốn sách có tinh thần phản biện xã hội thường không nhiều, nếu như phải nói là hiếm ở Việt Nam. Thường những người viết được thể loại này là người có học thức uyên thâm, có cái nhìn đa chiều và một lập luận sắc bén. Bởi vậy, “Bức xúc không làm ta vô can” – Đặng Hoàng Giang là một cuốn sách mang tinh thần đó, đi ngược dòng chảy của các loại sách được xuất bản hiện nay.

Tinh thần phản biện xã hội, hiển nhiên cuốn sách đề cập tới những vấn đề đang nổi cộm của cuộc sống người Việt hiện nay. Từ các đề tài về giải trí văn hóa đến chính trị và cuộc sống đều được tác giả mang lên bàn mổ và như nhà báo Đình Đức Hoàng nói – dùng con dao mổ sắc nhọn của tác giả Đặng Hoàng Giang mổ xẻ cặn kẽ từng vấn đề. Dưới góc độ của người đọc, thoạt đầu cuốn sách rất hay khi tác giả quan tâm đến một bộ phận thiểu số và ít được quan tâm trong xã hội. Nhưng càng về sau những vấn đề về nhà nước, chính trị và lối sống thì càng đọc càng nhiều tâm trạng không mấy vui. Trước tiên là buồn, buồn vì tác giả chỉ ra rất nhiều phía cạnh không mấy đẹp đẽ của đất nước. Những khiếm khuyết ấy ai cũng thấy chỉ là vì họ không muốn thay đổi nó hoặc để thay đổi một bộ máy cồng kềnh như vậy cần rất nhiều yếu tố. Buồn thêm nữa là vì nhận ra những tật xấu của mình mà hằng ngày vô tình vẫn hay cư xử như vậy.
Tiếp đó là sợ, sợ vì cảm thấy mình đang sống trong một xã hội nhốn nháo, mọi thứ bấp bênh và mang một cái lề thói xưa cũ rập khuôn. Sợ thêm nữa là cái gọi là đám đông, cư dân mạng, không phải lúc nào cũng đúng và hầu hết toàn những anh hùng tự phong, trốn trong mớ hổ lốn gọi là đám đông đó, hô hào, lên án, khoác lên mình cái áo đạo đức.
Và cuối cùng là chán. Bản thân tôi có suy nghĩ và chính kiến riêng của mình. Nên những phần cuối, tôi chán luôn những phân tích và lập luận của tác giả. Xuyên suốt luôn có một dòng suy nghĩ trong đầu khi tôi đọc cuốn sách này là: “không thích thì thôi, quan tâm làm gì!?”. Tác giả chỉ ra được rất nhiều thứ còn rất dở trong xã hội và đất nước Việt Nam bây giờ. Tôi hoàn toàn đồng ý hết với những luận điểm tác giả đưa ra, chỉ là vì “phép vua thua lệ làng”, hiểu được rằng mình đang sống ở đâu nên tôi không chọn lên án thứ gì đã mang tính chất là bản chất của sự vật sự việc đó. Bằng cách lờ nó đi và quan tâm tới chuyện của mình nhiều hơn, tôi thấy thoải mái với cách sống đó. Thêm nữa, nhiều vấn đề nổi cộm tác giả đưa lên bàn mổ nhưng theo thời gian và xu thế nó sẽ và lại biến tướng thành những thứ khác thôi. Chúng ta chỉ cần học cách đặt ra câu hỏi cho mọi vấn đề để có cái nhìn nhiều phía cạnh nhất, như thế sẽ có cách tư duy của riêng mình.
Và đó, cũng là cái hay mà tác giả Giang khôn khéo mang đến cho người đọc.
Cuốn sách không hẳn chỉ là những lời lẽ dẫn chứng sắc bén. Khi gấp trang sách cuối cùng, chúng ta sẽ nhận ra giá trị của sự phản biện mang lại. Như những câu hỏi và bức xúc trong đầu tôi khi tôi đọc hết cuốn sách. Đó là điều thú vị của những cuốn sách phản biện như thế này.

ANH ĐỨC

[Book of the year 2016] Khu vườn bí mật

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Bạn sẽ tìm thấy điều kì diệu ở nơi không ngờ tới nhất ?!
Đây có lẽ là câu nói đúng đắng trong trường hợp của cô bé Mary Lennox.
Ngày Mary có cha có mẹ, Mary bướng bỉnh hư đốn, mọi người phải làm theo ý em nêu không em sẽ khóc ré lên mất. Cha mẹ Mary cho em vật chất nhưng họ không cho em được cái tình thương mà em phải có.
Thương Mary lắm khi em tự giác nhận ra được khóc mãi cũng chẳng ai tới, người ta thương hại em, em mất cha mẹ thật rồi. Em là trẻ mồ côi.
Ngày cha mẹ em mất, người bác họ Archilbald ở tận vùng ngoại ô nước Anh xa xôi nhận nuôi em. Lúc này, Mary thật sự tệ, vừa vẻ ngoài gầy gò dị hợm lẫn tính cách ngang bướng của em. Rồi sao chứ, em vẫn là một cô bé vô tội, mồ côi, đáng thương.
Điều kì diệu có lẽ nó đã xuất hiện ngay từ khi em bước vào căng dinh thự của bác Archilbald, những người làm thay đổi cuộc đời em đã xuất hiện. Chị Martha, ông lão làm vườn Ben Weatherstaff, cậu bé Dixon, bà Susan mẹ của Dixon và Martha hay cả con chim ức đỏ, họ tạo nên điều kì diệu vô hình, họ làm sống lại khu vườn như , sống lại tâm hồn bé nhỏ đáng yêu của Mary.
Điều kì diệu không cứu mỗi Mary, nó còn giúp cả Colin, một cậu bé bệnh tật, chỉ biết khóc nháo, tin rằng nó sẽ sống, nó là con của ba nó không có nghĩa là nó cũng phải như ba nó. Xuyên suốt câu truyện, Colin là người có hoàn cảnh giống Mary nhất, điều kì diệu đem Mary tới với Colin, đem khu vườn trở thành niềm sinh lực sống cho Colin.
Còn bác Archilbald thì sao? Đúng vậy, điều kì diệu khiến bác Archilbald một lần nữa nhận ra sự thanh thản ở đâu nằm ở đâu. Bác đã cho Mary mở cửa khu vườn, bác đã cho em cái quyền được mở cái trái tim cằng cỗi của bác thêm lần nữa.
Cách viết của Frances Hodgson Burnett nhẹ nhàng tới nỗi ta dường như cảm nhận được mọi cái buồn đau, vui sướng của Mary bằng một cách nào đó. Từng câu văn ươm đậm chất thơ, một bài thờ dài mà không chán, thậm chí không thể dứt được khi đã lỡ đọc những dòng đầu tiên. Bà mang lại điều kì diệu không chỉ cho riêng “Khu vườn bí mật” mà còn cho cả tất cả những ai đọc cuốn sách.
Tôi gấp sách lại, nghĩ về cảnh mùa xuân tràn về khu vườn, trong khu vườn ngày hôm ấy, mọi người đều hạnh phúc. Mary Lennox không nhận được hạnh phúc của em khi cha mẹ em còn sống, cũng không hẳng là một điều bất hạnh nhỉ.
Điều kì diệu mang đến hạnh phúc, hạnh phúc thì hay tới bất ngờ lắm. Mary thay đổi cuộc đời em mãi mãi, theo một hướng tốt đẹp, em không phải là cô bé đáng ghét, em tìm thấy được trái tim mình ở khu vườn đó rồi mà!
Cảm ơn Mary Lennox, cảm ơn “Khu vườn bí mật” đã đem lại điều kỳ diệu cho những ngày tồi tệ nhất của tôi.

NGUYỄN PHƯƠNG TRINH

[Book of the year 2016] Kép Tư Bền

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Nguyễn Công Hoan với tôi là những cụm từ khá văn vẻ như “hiện thực phê phán”, “nghệ thuật vị nghệ thuật” rồi “nghệ thuật vị nhân sinh”… Trong suốt những năm đi học tôi gần như chỉ được “nhìn” ông qua những ngôn từ hoa mỹ như thế, phải đến gần đây khi bộ sách Danh tác Việt Nam ra đời tôi mới tìm đọc và có cái nhìn rõ ràng hơn về ông.

Vẫn là một Nguyễn Công Hoan trào phúng sâu cay như tôi vẫn biết, thêm vào đó là những góc khuất số phận hiện lên rõ nét hơn bao giờ hết. Đó là cảnh anh phu xe nghèo khổ bị ả gái ba đào lừa tức tưởi ngay đêm giao thừa. Là gã chủ hiệu buôn đẩy bà mẹ quê ra giữa đường với một đồng hào ván vào đêm mưa gió do sợ bà làm mất mặt kẻ có danh giá như hắn. Là một thằng nhãi con bị đánh gần chết do ăn quỵt một bát bún riêu bởi những kẻ cho mình là “nghĩa hiệp” tự thêu dệt nên tội ác tày trời của nó…

Dưới ngòi bút Nguyễn Công Hoan đủ hạng người trong cái xã hội giao thời giữa thủ cựu và tân thời lần lượt xuất hiện. Họ có thể giàu hoặc nghèo, cũng có thể là người thượng lưu hoặc kẻ cùng khổ. Họ có khi rách rưới cùng cực hoặc sang trọng hào hoa, lại có người bứt rứt vì ám ảnh tân thời một cách thái quá. Giữa họ tưởng chừng không có gì liên quan đến nhau nhưng mỗi người lại là một mảnh ghép hoàn chỉnh vào bức tranh xã hội thời ấy. Cái bức tranh mà ta vẫn gọi là “một tấn trò đời”. Thiếu ai thừa ai dường như đều khiến bức tranh ấy mất đi màu sắc sinh động nhất vậy.

Mỗi mảnh ghép trong tranh ấy đều có tài khiến tôi kinh ngạc, bởi người ta nói nói cười cười nhưng có khi đang toan tính lọc lừa chính người chồng người vợ, người bạn thân nhất của nhau. Người ta bày ra sự hiếu nghĩa tột độ nhưng đằng sau bức màn che lại chính tay khiến mẹ già nhọc nhằn nuôi mình uất ức mà chết. Người ta vì giữ khách xem trò mua vui mà không để đứa con là kép chính biết cha anh ta đã qua đời, đơn độc trong căn phòng nhỏ. Vì tiền. Vì sĩ diện. Vì cái gọi là ái tình… Người ta có thể vì trăm nghìn lý do mà làm đủ trò lừa lọc xấu xa. Đấy, cái xã hội mà ai cũng cho là hoàn hảo thực ra là thế đấy.

Nguyễn Công Hoan đã vô cùng tinh tế khi dùng tiếng cười để mỉa mai cả một xã hội hào nhoáng bề ngoài. Qua văn ông tôi có thể cười đó nhưng rồi lại buồn bã ngán ngẩm chính những kẻ mình vừa cười cợt ngay được. Bởi bản chất con người dù là thời xưa hay nay thì vẫn vậy. Thế nên dẫu câu chuyện ông kể đã xảy ra rất lâu nhưng đến giờ lại vẫn như còn hiển hiện đâu đó xung quanh chúng ta…

HÁN BÍCH HẠNH

[Book of the year 2016] Mẹ ơi , con sẽ lại về

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

“Mẹ ơi!
Từng tuổi này rồi nhưng con vẫn khóc mỗi khi gọi mẹ .
Đến chết con cũng không thể nào báo đáp được hết ơn nghĩa của mẹ . Dù có cạo sạch tóc dâng lên trời cũng không bao giờ đủ . Cuộc đời của đứa con gái bất hiếu này đã trở thành cây đinh hằn sâu trong trái tim mẹ .” 
Mỗi lần đọc những lời tâm sự tha thiết khi khóc gọi mẹ của cụ bà Hong Young-nyeo – 1cụ bà đã ở cái tuổi gần đất xa trời là mỗi lần nước mắt tôi lại lăn dài trên má . Quả thật “mẹ” vẫn là một tiếng gọi thật gần gũi , thân thương nhưng cũng rất đỗi thiêng liêng đối với mỗi chúng ta , từ khi mới được sinh ra cho đến lúc đã trở thành bà lão 90 tuổi . Những lời ấy được trích trong cuốn sách “Mẹ ơi , con sẽ lại về” của 2 tác giả là HongYoung-nyeo và Hwang Anna vốn là mẹ và con gái . Cuốn sách là những dòng nhật kí của cụ bà HongYoung-nyeo trong suốt 20 năm kể từ khi bà tự học chữ năm 70 tuổi và cô con gái Hwang Anna kể về cuộc đời của bà , một cuộc đời làm dâu , làm mẹ , làm bà đong đầy nước mắt và những nỗi vất vả , cực nhọc , một cuộc đời còn cay hơn cả vị ớt hiếm . Có thể nói , tuy chỉ với những dòng chữ mộc mạc , thậm chí đôi chỗ còn sai chính tả của 1 bà cụ mới tập tành học chữ , song cuốn sách này đã chạm tới sâu thẳm trái tim tim mỗi người đọc bằng chính sự giản dị , chân chất của nó . Để từ đó mỗi chúng ta biết tự kiểm điểm lại bản thân mà yêu thương gia đình , biết trân trọng và yêu quý người mẹ đáng kính của ta nhiều hơn nữa . Bao trùm lên cả cuốn sách là tình yêu thương , chăm sóc của cụ bà như 1 người mẹ , người bà với con cháu và những thành viên trong gia đình . Bà đã từng viết “ Ai có sinh con sinh cái , dù là nhịn đói đi chăng nữa , cũng nhất định phải cho con mình được học hành “ , dù hoàn cảnh éo le , chồng mất sớm rồi gia cảnh nghèo túng nhưng bà đã cố gắng hết mình , tần tảo làm đủ nghề để nuôi 6 đứa con khôn lón , ăn học đàng hoàng . Bà nhớ từng dáng lưng mỗi người con khi đi làm , bà hiểu tính cách từng người , bà thấy có lỗi khi cáu gắt vô cớ , càng về già lại càng khó tính với các con . Bà yêu thương từng đứa cháu , bà nhớ nhung , lo lắng khi Min Gyo của bà nhập ngũ hay In Seong sang nước ngoài du học . Thậm chí , đến cuối đời bà vẫn thấy mình “ thật độc ác và nhẫn tâm” với Mu Nam của bà khi nó chết vẫn còn qua nhỏ mà không thể lo con cái áo liệm tử tế , chỉ khâu lại bằng một chiếc váy cũ sờn . Đọc cuốn sách này người đọc còn tìm thấy một cụ bà tuy đã ngoài 90 nhưng rất dễ thương với tâm hồn yêu thiên nhiên , yêu súc vật và biết bao bài học cuộc sống thật thấm thía đúc kết từ 90 năm cuộc đời của bà , nhất là :
“Con người chúng ta trái tim tuy nhỏ nhưng có thể yêu rất sâu đậm”.
Hơn hết , hãy dành tình yêu sâu đậm ấy cho gia đình , những người yêu thương ta nhất trên đời, hãy về bên mẹ , bên bà mà thủ thỉ rằng “ Con yêu mẹ “ , và hãy sống sao cho xứng đáng với tình yêu và sự hi sinh của mẹ dành cho mỗi chúng ta !

HOÀNG HẢI LINH

[Book of the year 2016] Người Đua Diều

Bài dự thi Book of the year năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Amir không bao giờ quên được những kí ức tội lỗi của mình, anh vẫn luôn nghĩ đến con hẻm nhỏ hoang vắng với cái quần nâu đó, cho đến khi đã trôi qua 26 năm. Những kỉ niệm ấu thơ gắn liền với quê hương Kabul, nơi tâm hồn những đứa trẻ gắn liền với cánh diều cao vút, nơi có cậu bạn người Hazaras yêu dấu. Một bức họa về Aghanistan được vẽ nên chân thực với vẻ yên bình hạnh phúc của quá khứ trái ngược với sự điêu tàn vì chiến tranh thời hiện đại. Một tình bạn đẹp trong sáng giữa hai con người thuộc về hai hoàn cảnh đối lập : Một Amir thuộc tầng lớp quý tộc giàu có, Một Hassan xuất thân từ tộc người Hazaras bị xã hội miệt thị. Tình bạn ấy lớn dần theo năm tháng, cho đến một ngày vào mùa đông năm 1975. Amir là người chiến thắng trong lễ hội đua diều, và Hassan đã bảo vệ chiếc diều cho cậu đến nỗi bị những đứa trẻ hỗn láo hành hạ nhục dục. Lòng ích kỉ và sự hèn nhát ngăn cản bước chân Amir, Amir chạy trốn và bỏ rơi bạn mình trong khoảnh khắc đau thương đó và nó đã ám ảnh anh suốt thời niên thiếu cho đến khi trưởng thành. Tội lỗi đã giày xéo tâm can, khiến cậu phải tiếp tục phạm thêm một sai lầm: gian dối để lấy cớ đuổi hai cha con Hassan phải rời bỏ nhà mình. Suốt phần đời còn lại, khi ở nhà, hay lúc sang Mỹ để thoát khỏi chính sự rối ren, rồi thành công trong sự nghiệp văn chương, anh vẫn chưa bao giờ chạy trốn được sự trách móc của lương tâm. Trái tim Amir luôn sống trong ngục tù, và nó cần cơ hội để giải thoát…..
Hơn 20 năm sau, Amir cũng đã có cơ hội để cứu chuộc những tội lỗi của mình. Bí mật về huyết thống với Hassan, lòng thương tiếc người anh em, người bạn đã chết dưới súng họng của phiến quân Taliban đã khiến anh quay trở về Kabul yêu dấu . Là để giải thoát cho Sohrap- giọt máu duy nhất của Hassan còn lại trên trần thế, đồng thời cũng để giải thoát cho chính bản thân mình, cho tuổi ấu thơ và những kí ức đau buồn nhất……….
“Người Đua diều” Một câu chuyện chân thực và đẹp đẽ về tình bạn , mà bao hàm lên đó là tình yêu quê hương đất nước với nỗi niềm xót xa. Khaled Hosseini đã viết bằng tất cả tấm lòng và tình yêu nhớ Aghanistan của mình. Kabul ngày nay vẫn còn đau thương, vẫn còn những câu chuyện đau đớn xé lòng vì chính sự và những thành phần đã đe dọa họ từ trước kia cho đến tận bây giờ. Có lẽ, cánh diều trong đoạn cuối truyện được Sohrap căng lên cùng nụ cười tươi tắn chính là điều tác giả mong muốn : Kabul ấy sẽ an bình.

NGUYỄN THỊ LAN