Sex trong văn chương

Cái gì làm nên cái đẹp của văn chương, và điều gì làm nghệ thuật lóng lánh lên ánh sáng của nó? Trong điêu khắc đó là hình thể uyển chuyển, trong hội họa đó là các tổ hợp màu sắc, trong nhiếp ảnh là ánh sáng và văn chương ấy là ngôn từ.


Như vậy “sex” trong văn chương cũng phải tiến tới cái mỹ cảm, cái đẹp đẽ thoát ly khỏi những hạn hữu tầm thường của nhu cầu. Nghệ thuật khi trình diễn cái đẹp của nó, nó chống lại và thoát ly khỏi “nguồn gốc” của mình, cảnh “Sex” của văn chương để trở thành nghệ thuật phải tự thân nó thoát khỏi nhưu cầu thông thường của chuyện nhục dục.


Ăn, uống, ngủ, nghỉ và cả tình dục phút giao hoan đều là nhưu cầu của sinh tồn. Lại một lần nữa ta phải tự hỏi, con người phải tri nhận làm sao để có thể thoát ly được từ sự tầm thường và dung tục để tiến vào cái đẹp. Con đường khắc họa những khêu gợi ái tình, nhục dục cũng phải xoay quanh điều đó. Viết văn là tôn vinh cái linh thiêng, biến những hành động mang tính tồn sinh trên trở thành thiêng liêng, vạch ra ranh giới trước sự đơn giản và thói dung tục thường ngày. Con người nếu không hiểu được điều đó thì mọi thứ viết ra, nghĩ ra sẽ không thể đẩy “Con người” sang thái cực “Người”, thay vào đó nó đẩy về thái cực “Con”.


“Con” là bản tính của nhân loại, Freud đã nói rất nhiều về nó ông nói về chúng như một phần để tạo nên xã hội của chúng ta. Tuy vậy, chưa bao giờ chúng ta được quên nếu tất cả mọi thứ chỉ đơn thuần bởi libido đơn giản, nếu xúc cảm và bản chất con người có thể bị phơi bày đơn thuần như vậy, nếu hành đồng giao hoan của con người trong văn chương là tầm thường…điều đó chỉ hạ cấp con người. Hơn nữa quyền năng của nghệ thuậtt rước mọi tư tưởng, triết thuyết nằm ở cái “bí ẩn” này, bởi nếu triết thuyết hay tư tưởng nào bao hàm và minh giải được nó nghệ thuật sẽ tức thì bay biến.


Hiểu được những điều sơ bộ đó, con người mới có thể thấy được rằng thứ nghệ thuật kích dục, văn chương đại chúng khác biệt thế nào với sự mượt mà linh thiêng của ngôn ngữ nghệ thuật làm nên văn chương đích thực.

 

“Sex” là một phần khả hữu thuộc về sự tồn sinh của nhân loại, nó tìm ẩn và xứng đáng để được vinh danh và thờ phượng từ sâu sắc trong các nền văn hóa cổ xưa chảy dài từ phương Đông tới phương Tây. Nếu cự tuyệt “Sex” điều đó đồng nghĩa con người cự tuyệt đời sống, mà nghệ thuật thì không thể cự tuyệt đời sống. Tìm kiếm những cảnh ái ân đẹp đẽ, giao thoa bóng tối và ánh sáng là không hề ít ỏi trong văn chương thế giới kể từ khởi thủy.


Ta có điệu múa vòng quanh cây cột trong Cổ ký sự của Izanami và Izanagi với sự thuần nhiên của một đất nước đẹp đẽ, Nhật Bản. Để từ đó hương quốc vừa xa lại vừa gần này phác lên trên bản đồ thế giới nghệ thuật những mỹ cảnh của cả một dòng văn học nhẹ nhàng nữ tình, bình đẳng, nhưng linh thiêng với tình ái và sự ôm ấp của các đôi tình nhân. Hãy kể tể tên Hoàng tử Genji trong bộ sách mang tên ngài, người đã trải cuộc đời như bức tranh cuộn để làm nên những trang tình đẹp đẽ của giao hoan. Ấy là chưa kể những Chẩm thảo tử đẹp mê hôn những buổi sáng tinh tươm sau buổi ái ân. Rồi vinh quang cho xứ sở này khi Kawabata bước lên nhận giải Nobel cho châu Á, và vinh danh Xứ tuyết cùng Người đẹp ngủ mê đầy mê ly trước sắc tươi đẹp của máu thịt tuổi trẻ. Cũng không thể bỏ qua Junichiro Tanizaki với Chữ Vạn, và những chuyện ngắn đầy sức mạnh bóng tối của nhục dục đầy mê đắm nơi ông. Thậm chí cả Akugatawa đầy nam tinh của xứ sở Phù Tang cũng gợi người ta tới sức mạnh đầy sinh khí và đẹp đẽ này của loài người…


Nhịp điệu đẩy kéo, trải dài xa hơn trong văn chương ta không thể kể hết, bản tình buồn và đẹp với Thượng đế của Tagore, hay những bí ẩn của từ nàng Lolita và các mỹ nữ trong văn chương của Nabokov… nhưng tụ chung cái đẹp của “Sex” trong văn chương là không thể nào phủ nhận. Chân trời huyền thoại thì ái ân quả là đề tài bao la, như huyền nghĩa của “Aphrodite” và “Hera”, trong đó “Ái tình” vốn chẳng liên hệ gì đến “Gia đình” bao giờ. Chuyện đẹp trong ái ân và gia đình là xa nhau lắm lắm, bởi ai mà trốn được tình yêu, và nhục dục hãy lượn quanh tất cả mọi dân tộc, hãy điểm tên, hãy nghĩ ngợi về Ngàn lẻ một đêm của xứ Trung Cận Đông cùng cuốn Vườn hương của nó, hoặc mãnh liệt hơn tranh Shunga của Nhật Bản, Kamasutra một kinh văn thánh thần của Ấn Độ…


Thi pháp để biến “Sex” trở thành vẻ bí ẩn của tồn sinh, của cái linh hiển đẹp đẽ trong ngôn từ tạo tác ra văn chương xứng tầm nghệ thuật cũng phong phú không sao kể hết. Tựa như ta lạc vào bảo tàng của những tượng Phục Hưng đầy trào dâng sinh lực và mỹ cảm của những xác thân hoàn mỹ nhưng cự tuyệt và khước từ khỏi con người mọi cảm xúc hướng vể dung tục. Hay xa hơn là ngắm nhìn sự “uyển chuyển” nằm trong dáng “trang nghiêm” của các tượng Hy Lạp và La Mã hướng tới sự đắm chìm vào cái thiêng nơi thân xác con người được cho rằng sinh ra từ hình hài thượng đế. Bút lực của văn chương đích thực để miêu tả “Sex” cũng phải mang đến cho ta cảm giác đó, phải khước từ khái niệm khiến người ta nghĩ tới ham muốn tầm thường, nhục dục thường nhật để tới cái gì đó cao cả hơn.


Đó có thể là bút pháp “họa vân hiển nguyệt”, tô vẽ tựa vào thiên nhiên của phương Đông, có thể là màn che rung rinh của ái ân nến đẹp hoặc là sự lụa là và lược bỏ điểm chỉ của phương Tây. Nói chung khi đã vận đến thi pháp, vào trò chơi chữ nghĩa mà bản thân ái ân cũng là trò chơi của âm và dương kiến tạo nên thế giới. Thì ngôn ngữ chỉ cần đến cái gợi, người ta không cần miêu tả chi tiết ( trừ khi liên quan đến thủ pháp thiết thực của văn nhân đầy bạo liệt nhưng vẫn phải nghệ thuật ), còn không cái diệu của thi pháp tả “Sex” phải tựa vào cái điểm gợi. Người văn nhân gợi lên xúc cảm từ vô thức, tiềm thức hay kinh nghiệm, hay khao khát của kẻ chiêm bái lòng háo hức và máu mê ly cái đẹp để đắm say hơn là cố gắng quyến dụ kẻ ấy làm trò đồi trụy, hay nói cách khác là khéo “Ẩn”, khéo “giấu”. Ví dụ cho điều này là cảnh những người đàn ông già cả quỳ mọp xuống, nằm mê man và chẳng dám đụng vào những hình thể hoàn mỹ của các cô gái ngủ đẹp đẽ với khí huyết thanh xuân, trong căn nhà chứa đầy mỹ cảm của tiểu thuyết Người đẹp ngủ mê. Trong sự khao khát của người vợ trong những màn lụa nhẹ bay và chuyện ân ái trong Lụa của Baricco. Thậm chí là trong cái chết, cái mất tích bùng lên và tự sát của người quân nhân và cô gái trung Hoa trong Thiếu nữ đánh cờ vây, hay kiệt tác vĩ đại nơi Tiếng chim hót trong bụi mận gai, Thằng gù nhà thờ Đức Bà…“Mường tượng” là năng lực mà lĩnh vực văn chương, nghệ thuật đặc biệt là ngôn từ đưa đến cho kẻ thưởng ngoạn. Ở văn chương nói chung, đặc biệt trong việc miêu tả “Sex” cái thú tuyệt chính là cái hàm ẩn mà nó đem đến cho chúng, trong đó những hình ảnh và cách miêu tả hòa vào giai điệu du dương thay đổi tựa vào cảm xúc và trí tưởng tượng. Hiểu được cách triển khai đó hình hài của ái ân nghệ thuật trong ngôn từ sẽ được khai sinh, độc giả có thể không bắt kịp hay nhận ran gay khi đọc nhưng không sao. Giống như bài thơ đẹp đẽ, người ta trước cảnh đẹp đó phải tự mình gột rửa và chiêm bái nhiều lần cho đến khi cả ý thức, vô thức đều xửng sốt trước cái đẹp được hiện ra thật ngắn gọn trong cảnh tượng đó.


“Sex” nằm trong bản tính của mọi sinh vật, cũng như trong nét đẹp của văn chương, nhưng giữ làm sao để tôn vinh nó luôn là điều khiến người ta chăn chở. Văn chương phải giữ mình, giữ cái đẹp như tiền đồn trước cái nhục dục, hoang dại của thế giới gầm ghè đòi tha hóa con người. Người nghệ sĩ phải tìm được cách thức để dung hòa chúng để có thể khiến “Sex” trở thành một nghi lễ linh thiêng của tạo hóa, như Kama – thần tình yêu được hồi sinh khiến cho vạn vật lại lần nữa tươi mới trong truyền thuyết Ấn Độ. Nếu ngay cả thi nhân, nghệ sĩ cũng gục ngả thế giới sẽ thực sự thất thủ trong lòng nhục dục cặn bã của hoan lạc và đọa sa vĩnh hằng.

 

Nguyễn Trịnh Anh Nguyên

Leave a Reply

%d bloggers like this: