REVIEW: “PHÍA SAU NGHI CAN X” – HIGASHINO KEIGO (Winny Nguyễn)

Ảnh: Winny Nguyễn
Bài gốc được đăng tại đây.

   Higashino Keigo sinh năm 1958, là một tiểu thuyết gia nổi tiếng hàng đầu của Nhật Bản với thể loại trinh thám – kinh dị, đạt được nhiều giải thưởng lớn của Nhật, Mỹ và Pháp, nhất là với hai tác phẩm “Bí mật của Naoko” và “Phía sau nghi can X”.
   Một vụ án mà nạn nhân, thủ phạm và cách thức gây án ngay lập tức được bày ra: Yasuko vô tình giết chết chồng cũ của mình là Togashi, được sự trợ giúp của người hàng xóm là một giáo viên toán Ishigami trong việc thủ tiêu xác và tạo chứng cứ ngoại phạm. Vụ án tưởng như đơn giản chỉ cần tìm ra sơ hở trong các bằng chứng ngoại phạm là có thể lật mặt được hung thủ, nhưng không, bài toán mà một thiên tài đưa ra là không thể chỉ nhìn một hướng mà giải, với những điều không thể phát hiện nếu cứ suy nghĩ theo một cách. Ishigami là một nhà toán học thiên tài, mọi thứ anh làm đều hướng đến sự logic tuyệt mỹ của những công thức và con số. Người bình thường một khi đã sa chân vào mê cung thì làm sao có thể thoát ra? Ngay từ đầu Ishigami đã dẫn dắt mọi người theo hướng mà anh muốn, cứ tưởng đó là sự thật duy nhất. Thậm chí khi Ishigami ra đầu thú, mọi thứ vẫn hoàn hảo đến không ngờ. Cho đến khi Yukawa – một người bạn cũ của Ishigami và là bạn thân của cảnh sát điều tra chính và là một đối thủ với đầu óc xứng tầm – tình cờ biết được, mọi thứ dần được sáng tỏ. Giết thêm một người khác để che giấu vụ giết người ban đầu, mấy ai làm được như vậy? Không xét đến yếu tố đạo đức hay nhân phẩm ở đây, Ishigami chỉ đơn giản là vẽ nên bức tranh hoàn chỉnh bằng những miếng ghép logic mà không bận tâm đến vấn đề nên hay không nên làm.
   Lý do gì mà Ishigami lại bất chấp hậu quả để ra tay giết người mặc dù không hề thù oán? Mọi thứ bắt đầu từ một năm trước, khi anh định tự tử thì tiếng chuông của hàng xóm mới đến đã cứu anh khỏi ngưỡng cửa tử thần. Anh đã ngay lập tức phải lòng ánh mắt lấp lánh của người phụ nữ cùng cô con gái. Với Ishigami, đó là một điều kỳ diệu mang tên tình yêu. Đó có lẽ là lần đầu tiên anh cảm nhận được tình yêu là gì trong suốt cả cuộc đời vốn chỉ biết các con số và phương trình dày đặc. Và vì tình yêu, có gì mà con người ta không dám làm không? Ishigami chấp nhận hy sinh để mang lại cho mẹ con Yasuko những điều tốt đẹp nhất, mong muốn họ có cuộc sống hạnh phúc vĩnh viễn: “Em không được cảm thấy mình có tội. Vì nếu em không hạnh phúc thì mọi việc tôi làm đều là vô nghĩa”. Đó là một sự hy sinh khiến tất cả mọi người đều sửng sốt, khiến người ta cứ phải băn khoăn là vì tình yêu, con người có thể phá vỡ mọi giới hạn.
   Đây không chỉ đơn thuần là một vụ án giết người, đó còn là tình yêu của những con người bình thường, khao khát một sự tồn tại có ý nghĩa và một cuộc sống hạnh phúc. Nhưng để được hạnh phúc, có khi phải trải qua những khó khăn lớn nhất, những thử thách khắc nghiệt nhất. Hay có khi với một số người, hạnh phúc chỉ đến khi phải hy sinh bản thân mình để người mình yêu được hạnh phúc và thanh thản, chặn hết đường thoát thân của mỉnh để người đó được tự do. Tuy rằng lựa chọn cuối cùng của Yasuko không nằm trong kế hoạch của Ishigami nhưng suy cho cùng, Yasuko khó có thể đành lòng để Ishigami phải gánh chịu hậu quả một mình dù đó là việc anh tự nguyện. Sự tự do hẳn phải đến từ tâm chứ không phải vì người khác trao cho. Dù sao thì Yasuko cũng đã rất hạnh phúc vì trên đời này vẫn có người yêu thương cô và hết lòng bảo vệ cô.
   “Phía sau nghi can X” hội đủ mọi yếu tố hấp dẫn của một quyển tiểu thuyết trinh thám: cách xây dựng vụ án độc đáo và đầy bất ngờ, cuộc đấu trí thiên tài của nghi can và điều tra, tâm lý và tình cảm nhân vật sâu sắc, mối liên hệ giữa các nhân vật tạo nên động cơ mạnh mẽ và rõ ràng, những mâu thuẫn từ đầu truyện được giải quyết hợp lý, dẫn dắt người đọc từ mặt trắng thành đen hoàn toàn. Truyện ban đầu chậm rãi, đều đặn, đến gần cuối thì trở mặt bất ngờ. Một quyển sách đạt được giải thưởng lớn của Nhật, được chuyển thể thành phim tạo được mọi tiếng vang và danh thu, thì không nghi ngờ gì là rất đáng để đọc.

Leave a Reply

%d bloggers like this: