Review: “NỬA KIA CỦA HITLER” – ERIC-EMMANUEL SCHMITT (Winny Nguyễn)

Bài gốc được đăng tại đây: “NỬA KIA CỦA HITLER” – ERIC-EMMANUEL SCHMITT

Eric-Emmanuel Schmitt sinh năm 1960 tại Lyon, là một trong những tác giả tiêu biểu của nền văn học Pháp và là một trong những tác giả Pháp đương đại được đọc và dịch nhiều nhất ở nước ngoài. Ngoài sáng tác tiểu thuyết, ông còn là tác giả kịch và giảng viên triết học. Eric-Emmanuel đã viết các tác phẩm của mình để cả những người trí thức và người bình dân đều tìm được điều gì đó thú vị. Tôn giáo cũng là chủ đề ưa thích của ông bên cạnh lịch sử, triết học, phân tâm học.

Điều gì sẽ xảy ra nếu như ngày 8.10.1908 đó, ban giám khảo Học viện Mỹ thuật thành Viên nhận Adolf Hitler trở thành sinh viên? Có lẽ thay vì trở thành một gã độc tài đồng trinh gây nên cuộc thảm sát hàng triệu người Do Thái, Hitler đã trở thành một họa sĩ trường phái siêu thực danh tiếng và hạnh phúc. Tác giả đã chọn cái ngày định mệnh ấy để phân ra hai nửa con người song song của Hitler – một Hitler lịch sử và một Adolf H. hư cấu, dựa trên “hiệu ứng cánh bướm”: liệu một con bướm vỗ cánh ở Brazil có gây nên một cơn lốc xoáy ở Texas, nếu giá trị của một tham số đầu vào thay đổi, dù là cực nhỏ, liệu nó có gây ra những kết quả hoàn toàn trái ngược không? Cái ngày 8 tháng 10 đó, đã hoàn toàn thay đổi dòng chảy của lịch sử thế giới.
Vào ngày đó, Adolf H. được nhận vào trường Mỹ thuật và bắt đầu thực hiện giấc mơ họa sĩ của mình, kết bạn với những họa sĩ tài năng khác, có hàng loạt tình nhân, tham gia Thế chiến thứ nhất với nỗi ghê sợ chiến tranh. Sau chiến tranh, Adolf H. trở thành một họa sĩ siêu thực nổi tiếng và giàu có, có vợ con, tham gia giảng dạy ở đại học, rồi chết trong vòng tay gia đình. Trong khi đó, Hitler sau khi bị đánh trượt trờ thành một kẻ lang thang vô gia cư nghèo khổ, không có bạn bè ngoại trừ một tên lừa đảo, nói dối mình là một họa sĩ, say mê những vở opera của Wagner, bắt đầu tiếp xúc với chủ nghĩa bài Do Thái và khái niệm chủng tộc người Đức thượng đẳng. Trong Thế chiến thứ nhất, Hitler liên tục thoát chết và cho rằng mình được thế lực siêu nhiên bảo vệ, lao vào chiến đấu hăng say đến mức cuồng dại. Sau đó, Hitler trở thành cán bộ tuyên truyền rồi từng bước trở thành Quốc trưởng. Tham gia Thế chiến thứ hai, Hitler ra sức tận diệt người Do Thái, thất bại trong vòng xoáy bạo lực do chính mình tạo ra dẫn đến việc cuối cùng phải tự sát trong boong ke.

Đứng trước hoàn cảnh và số mệnh, con người không thể chối bỏ nó, điều làm nên sự khác biệt là những lựa chọn. Adolf H. chọn lựa một cuộc sống bình thường của con người với tình bạn, tình yêu, tình dục, tình cảm gia đình, tình thầy trò, cảm thấy bản thân là một người tầm thường chỉ là một trong số hàng triệu triệu người trên Trái Đất. Ngược lại, Hitler hoàn toàn cô lập bản thân, luôn đổ lỗi cho người đời đã không công nhận tài năng của hắn, chối bỏ những nhu cầu cơ bản nhất của con người là tình yêu và tình dục, đặt mình vượt lên trên tất cả những con người tầm thường, tự xem mình là một vị thánh cứu rỗi nhân loại, mong muốn đem đến một thế giới thượng đẳng và thuần khiết. Hitler tự cho mình là một thiên tài xuất chúng, càng không được công nhận thì càng cố chứng tỏ bản thân vượt trội, sống chết với lý tưởng tự cho là đúng đắn của mình, lệch lạc với ý nghĩ mình là trung tâm thế giới. Hitler cuồng tín vì chiến tranh, phát hiện ra rằng chiến tranh là bản chất của sự tồn tại trên đời.

Tác giả đơn thuần là người kể chuyện, không đưa ra bất kỳ đánh giá hay phán xét nào, cũng không phải để thể hiện quan điểm chính trị. Các sự kiện lịch sử, cuộc thảm sát hàng triệu người Do Thái và đẩy hàng triệu người lính ra chiến trường, tất cả đều chỉ đề cập thoáng qua. Đây không phải là một quyển sách để vạch trần tội ác của Hitler mà là một quyển sách nói đến bản chất con người. “Hitler không nằm ngoài mỗi con người, hắn nằm trong chúng ta. Hắn là một trong những con người mà chúng ta có thể trở thành. Hắn sẽ là chúng ta khi chúng ta để mình bị cuốn theo những suy luận dễ dãi, tối giản hóa sự việc, tìm cách đổ lỗi cho người khác. Hắn sẽ là chúng ta khi chúng ta muốn lúc nào mình cũng có lý, sẽ là chúng ta nếu như chúng ta không bao giờ cảm thấy có lỗi… Kẻ thù lớn nhất của con người là chính mình… Con quái vật này nằm trong tôi cũng như nó nằm trong mỗi người, trong toàn nhân loại. Giam chặt nó suốt đời ta hoặc thả nó ra, chỉ có ta tự chịu trách nhiệm về điều đó.” Trong mỗi người đều có thiên thần và ác quỷ, chính sự lựa chọn làm chúng ta khác đi.

 

Leave a Reply

%d bloggers like this: