REVIEW: “JANE EYRE” – CHARLOTTE BRONTE (Winny Nguyễn)

Ảnh: Winny Nguyễn
Bài gốc được đăng tại đây.

 

   Lần đầu tiên biết đến quyển sách này là được nhắc trong một tập Nhật ký công chúa mà mình đã đọc từ năm lớp 8, nhưng mãi đến gần đây mình mới có đủ kiên nhẫn để đọc thử online. Nhưng quyển mình đọc hình như là rút gọn bởi mình đọc rất nhanh trong khi theo mình biết thì quyển sách phải hơn 500 trang. Các bản sách mà mình định tìm mua nếu không phiên âm tên ra tiếng Việt thì cũng là bản rút gọn. Tháng 9 vừa qua mới chợt thấy Nhã Nam có một bản mới, đầy đủ và trọn vẹn nên mình đã đặt mua ngay.
   Jane Eyre là kinh điển nên không thể nghi ngờ giá trị của nó. Cách hành văn cũng rất cổ điển, cần nhiều kiên nhẫn để đọc được: câu văn khá nặng tư tưởng, nhiều triết lý, một ý thường rất dài nên cảm giác nặng và đôi khi khá sướt mướt.

   Jane Eyre là một cô gái nghèo, sớm mất đi người thân nhưng rất kiên cường, độc lập, thông minh và cứng cỏi, tự cô sống, chiến đấu từng ngày vì một tương lai bớt phần tăm tối hơn. Jane đến nhà Mr. Rochester làm gia sư, tại đây cô đã gặp gỡ Rochester và cả hai bắt đầu mối quan hệ của tình yêu và kiêu hãnh. Rochester từng trải, phong lưu, tính tình khắc nghiệt cục cằn nhưng đã dần phải lòng cô gia sư nhỏ bé, không mấy xinh đẹp nhưng có chiều sâu tâm hồn, có hiểu biết và độc lập. Khi phát hiện ra Rochester thực chất đã có vợ và người vợ đang bị bệnh tâm thần, bị nhốt trên tầng gác mái, Jane bỏ đi. Nhưng một thời gian sau, Jane nhận ra không thể quên Rochester nhất là sau khi ông vừa trải qua tai nạn, đã trở về bên ông và sống hạnh phúc.
   Truyện được ra đời vào năm 1847, vẫn là thời phong kiến mang rất nhiều định kiến xã hội trói buộc con người. Là phụ nữ thời đó thì phải xinh đẹp hoặc phải giàu có thì mới mong có một tấm chồng, lấy chồng đều là theo ý gia đình, lấy chồng xong thì phải toàn tâm toàn ý vì chồng con. Còn Jane không có tất cả những thứ trên, nhưng vẫn mạnh mẽ sống tốt bằng một ý chí được tôi luyện từ gian khổ, từ sự hà khắc của những người lẽ ra là người thân. Jane sớm ý thức được cuộc đời mình là do chính mình quyết định, không để bất kỳ sự gian trá nào hạ bệ cũng như không để khó khăn nào làm chùn bước. Từ đầu đến cuối truyện, mọi quyết định, mọi suy nghĩ đều do chính Jane đưa ra, không chịu ảnh hưởng từ ai hay từ điều gì, dù đó là Rochester mà cô hết lòng thương yêu. Khi Jane đã quyết định điều gì rồi thì không thay đổi được, quyết tâm thực hiện đến cùng, kể cả là việc từ bỏ một cuộc hôn nhân sung túc và ra đi còn hơn là sống trong dối trá và chỉ là kẻ đến sau. Kể cả khi biết Rochester yêu mình tha thiết, Jane vẫn không để bản thân bị cuốn theo ý muốn và sự độc đoán của ông. Jane không phải là tuýp người an phận thủ thường hay phải nhẫn nhịn mà sống, cô là cánh chim độc lập tung bay tự do trên bầu trời của mình.
   Jane biết mình không ưa nhìn hay xinh đẹp nhưng cô biết dùng vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ để chinh phục người khác. Cứ nhìn Rochester đã chết đi sống lại khi Jane bỏ đi thì đủ biết vị trí của cô trong trái tim ông là không thể thay thế. Rochester luôn tìm kiếm thứ hạnh phúc chân thực, giản dị, không toan tính, đã ngay lập tức bị chinh phục bởi vẻ đẹp trong sáng, dịu dàng nhưng vẫn sắc sảo và quyết liệt. Jane là đại diện cho tuýp phụ nữ độc lập, giản dị và chân thành, khao khát tự do, đề cao vẻ đẹp bên trong, hoàn toàn trái ngược với những tiểu thư quý tộc thời đó chỉ biết ăn diện hòng kiếm cho được một tấm chồng, đầu óc rỗng tuếch, xem thường mỉa mai người khác vì họ có xuất thân kém hơn. Jane sẽ yêu khi biết mình yêu và được yêu lại, và sẵn sàng từ chối người muốn kết hôn với cô không phải vì tình yêu. Khi đó Jane biết mình sẽ không làm khổ người đó cũng như không để người đó ràng buộc mình. Jane bé nhỏ nhưng không tầm thường, xuất thân thấp nhưng phẩm giá cao cả, thẳng thắn thậm chí có phần nổi loạn, nhưng là cô đang đấu tranh khỏi những bất công và định kiến mà quy chuẩn xã hội hàng ngàn năm đã gán cho.
   Quyển sách đã ra đời từ cách đây hơn 150 năm nhưng những tư tưởng về nữ quyền của tác giả hầu như đã đi trước thời đại. Trước khi muốn được yêu thì phụ nữ phải yêu chính mình trước, phải mạnh mẽ hơn một chút, độc lập hơn một chút. Đàn ông hay tình yêu không phải là tất cả mà là một sự lựa chọn trong đời vốn có rất nhiều lựa chọn. Với Jane Eyre, có lẽ là sự đấu tranh cho tự do của mình cả về tiền bạc, tình cảm và quyền lợi, những điều đó đã cho Jane một kết thúc tốt đẹp.

Leave a Reply

%d bloggers like this: