REVIEW: CHIẾN BINH CẦU VỒNG – ANDREA HIRATA (Winny Nguyễn)

Bài gốc đã được đăng ở đây: CHIẾN BINH CẦU VỒNG – ANDREA HIRATA

Andrea Hirata sinh năm 1967 tại hòn đảo Belitung thuộc Indonesia. Sau khi tốt nghiệp bằng thạc sĩ tại châu Âu, Hirata làm việc ở ngành viễn thông. Năm 2005, Hirata ra mắt quyển “” dựa trên câu chuyện có thực về chính tuổi thơ của tác giả. Quyển sách bán được trên 5 triệu bản, chưa kể hơn 15 triệu bản bị in lậu. “” đã được chuyển thể thành phim điện ảnh và trở thành phim được xem nhiều nhất trong lịch sử Indonesia, ngoài ra còn được chuyển thể thành phim truyền hình và nhạc kịch.

Trên hòn đảo Belitong giàu có với nền công nghiệp khai thác thiếc, có một ngôi trường tiểu học đặc biệt tên là Muhammadiyah. Ngôi trường chỉ có hai giáo viên, nhỏ bé tồi tàn như một nhà kho chứa củi, những xà gỗ mục ruỗng sẵn sàng đổ xuống bất cứ lúc nào, mái nhà thủng lỗ chỗ, học sinh không có đồng phục và phải đi chân trần… Bất chấp hoàn cảnh khó khăn, ngôi trường bé nhỏ xập xệ vẫn là nơi thầy hiệu trưởng Harfan và cô Mus truyền dạy kiến thức, hy vọng và khát khao về một tương lai tươi sáng hơn, vẫn là nơi bọn trẻ nghèo hằng ngày vượt hàng chục cây số đến trường thỏa nỗi khao khát con chữ. Việc học là một cuộc đấu tranh sống chết với đầm cá sấu, đấu tranh với cái nghèo khổ luôn thường trực. So với việc dành thời gian cả ngày bên những con số, chúng có thể đi làm cu li hay bán bánh đỡ đần gia đình với những xấp bạc không cưỡng lại được. Ngôi trường có thể bị đóng cửa bất kỳ lúc nào bởi không đáp ứng đươc những tiêu chuẩn thanh tra, những máy xúc luôn chực chờ xới tung ngôi trường để khai thác thiếc. Đến trường lẽ ra là quyền lợi của trẻ em, lẽ ra phải được người lớn và chính quyền quan tâm, tạo mọi điều kiện tốt nhất, được ưu tiên nhất, nhưng với phần lớn cư dân nghèo đói này, mỗi ngày đến trường là một cuộc đấu tranh mạnh mẽ và đầy hy vọng như tên gọi của họ – Chiến binh cầu vồng. Những chiến binh mạnh mẽ ấy có Lintang với trí tuệ thiên tài mơ ước trở thành nhà toán học, giành được chiếc cúp học sinh giỏi danh giá; có Mohar với tố chất nghệ thuật giúp trường lần đầu tiên giành giải Biểu diễn nghệ thuật đặc sắc nhất trong năm; có Harun đầu óc ngờ nghệch nhưng vẫn không nghỉ một ngày nào… Bất chấp mọi khó khăn thiếu thốn, bọn trẻ vẫn không ngừng đấu tranh cho quyền lợi của chính mình.

Khó khăn nhưng không hề bi quan, cuộc sống của bọn trẻ tràn ngập tiếng cười của tình bạn, tình thầy trò, tình yêu đầu đời, với những tiếng cười vô lo, hồn nhiên trong trẻo. Tại mái trường nhỏ bé xập xệ này, chúng có thể sống đúng với lứa tuổi của mình, không phải lo cơm áo, tạm quên đi cái nghèo đói, để mỗi phút giây đều trở nên quý giá. Chúng thật sự là những đứa trẻ may mắn có những người bạn suốt đời không thể quên, được học tập theo cách phát triển tư duy, được trân trọng và yêu thương, được truyền niềm tin và khát vọng.
Truyền lửa cho những đam mê và khát vọng đó là thầy Harfan và cô Mus. Họ không hề được trả lương, mọi thứ đều phải tự xoay xở lấy, tự họ dạy tất cả các môn học và khối học. Họ kiên trì bám lấy ngôi trường đến tận hơi thở cuối cùng, không ngại cường quyền đứng lên đấu tranh vì bọn trẻ. Những bọn trẻ trở thành một nửa linh hồn của họ, tất cả đều vì sự nghiệp trăm năm trồng người. Được dạy, được học là “cao quý, là ca tụng nhân bàn, là niềm vui khi được cắp sách tới trường và là ánh sáng văn minh”. Chỉ có học tập mới đưa bọn trẻ bay cao bay xa, thoát khỏi cái vòng lẩn quẩn đói kém và yếu hèn, mở ra cánh cửa văn minh nhân loại. Học tập là đặc quyền duy nhất mà con người là sinh vật duy nhất có được. Học thức thể hiện lòng tự trọng, có học tập mới có tiếng nói và tri thức.

Nhưng rồi, vì vũng bùn nghèo đói đã lún quá sâu trong họ, những chiến binh đã gục ngã. Lintang từ bỏ giấc mơ toán học, trở thành cu li. Sahara không thể trở thành người đấu tranh nữ quyền, Kiong không thể làm thuyền trưởng… Những giấc mơ cao quý đẹp đẽ dần lụi tắt vì sự vô cảm thờ ơ của chính quyền. Giá như có ai đó có thể giang tay ra giúp đỡ, có thể san sẻ một phần sự quan tâm của ngôi trường nhà giàu gần đó. Ngay cả Ikal – người kể chuyện – cũng suýt gắn bó cả đời với công việc phân loại thư nếu không vì khao khát muốn học tiếp, xuất sắc giành học bổng thạc sĩ ở châu Âu. Thế hệ Chiến binh cầu vồng đầu tiên đã không còn, nhưng cầu vồng sẽ lại xuất hiện sau cơn mưa, nhen nhóm niềm hy vọng về những ngôi trường mới. “Ở đảo Belintong, không phải một tập đoàn khổng lồ, chẳng phải chính phụ, mà chính những người nghèo khó đã đòi lại một nhân quyền cơ bản – quyền được học tập.”
Quyển sách “Chiến binh cầu vồng” trở thành tác phẩm có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất Indonesia không chỉ vì những dòng hồi ký chân thực, khi thì lấp lánh vui vẻ, khi thì quặn thắt xót xa, mà còn bởi lời tuyên ngôn được khẳng định liên tục: “Mọi công dân đều có quyền học hành”. Có những người nghiễm nhiên nhận lấy quyền ấy, nhưng đâu đó vẫn có những người hằng ngày phải đấu tranh cho nhân quyền của mình, đấu tranh cho những điều thật sự thiêng liêng và cao quý.

Đánh giá: 5/5.
Yêu thích: 4/5.

Leave a Reply

%d bloggers like this: