Lời Nietzsche gửi người trẻ – Shiratori Haruhiko

Trong tác phẩm “Lời nietzsche gửi người trẻ”, Shiratori Haruhiko đã tự mình chọn lọc và giải nghĩa những trích đoạn từ các tác phẩm nổi tiếng nhất của nhà triết học Nietzsche cho phép cả những người mới nhập môn triết học có thể đọc và cảm nhận được tinh thần của Nietzsche.

Đôi lời về Nietzsche trước khi bắt đầu: tên khai sinh là Friedrich Wilheim Nietzsche (1844-1900), ông là một nhà triết học người Phổ nổi bật với lối viết vô cùng ẩn dụ, tầng lớp, ẩn chứa nhiều nghịch lý. Cũng vì lối viết văn này mà triết lý của ông bị rất nhiều người hiểu sai và đánh giá thấp bởi những triết học gia cùng thời. Mãi đến nửa sau thế kỉ 20, Nietzsche mới được công nhận vì những ảnh hưởng to lớn của mình trong triết học hiện đại. Trong tác phẩm “Lời Nietzsche gửi người trẻ”, Shiratori Haruhiko đã rất tinh ý khi chia tác phẩm thành 2 phần, giúp người đọc làm quen với 2 triết lý cơ bản của Nietzsche: sự tự lực trong tập 1 – “tình yêu, ý chí, khát vọng” và sự tôi rèn đạo đức thông qua nghệ thuật trong tập 2 – “tri thức, nghệ thuật, lối sống”.

Trong tập 1 “Tình yêu, ý chí, khát vọng”, các câu chuyện được Shiratori trích dẫn vô cùng đa dạng xong đều xoay quanh chủ đề chính là tự lực. Câu chuyện đầu tiên:”Bắt đầu bước đầu tiên từ việc tôn trọng chính mình” thể hiện rất rõ quan niệm triết học của Nietzsche và đặt nền tảng để mỗi người có thể tự học cách đứng trên đôi chân của mình. Chìa khoá nằm ở việc học cách chấp nhận con người mình. 

Chắc hẳn ở ngưỡng tuổi đôi mươi, ai cũng trải qua cảm giác mình thật tầm thường nhỏ bé: vẫn còn phụ thuộc vào bố mẹ, mang trong mình bao nhiêu khao khát, kì vọng mà bản thân thì  chưa làm được gì đáng kể, thậm chí đến cả  việc cỏn con như bếp bị hỏng cũng không biết sửa. Song, ta không được phép để những suy nghĩ đó trói buộc, kìm hãm bản thân mình. Chỉ khi ta học cách tôn trọng bản thân , dám nhìn vào những khuyết điểm, thất bại của mình, ta mới có thể học cách đứng lên và trưởng thành. 

Trong “Sống vượt thế gian”, Nietzsche đưa ra quan niệm rất hay cho những người đang ở ngưỡng cửa trưởng thành. Sống vượt thế gian là học cách sống vượt lên những dao động, lao đao nhất thời của trái tim mình. Thay vì để tình cảm chi phối, ta hãy học cách kiểm soát nó và sử dụng nó theo cách có lợi cho mình. Chỉ khi ta học cách tự kiểm soát được chính mình thì trong lòng mới vững chãi, mạnh mẽ, không bị những biến động đột ngột làm lung lay. Có thể nói, tập 1 nhắc nhở chúng ta về tầm quan trọng của việc tự chủ, về ý chí sắt đá để vượt lên trên bản thân mình.

Nếu như tập 1 tập trung vào việc rèn luyện ý chí thì phần 2 “lối sống, nghệ thuật,…” lại tập trung vào việc giáo dục nhân cách. Nietzsche nổi tiếng là một người căm ghét tôn giáo. Trong mắt ông, tôn giáo “hổ thẹn hoá ” những cảm xúc tiêu cực. Sự nhu nhược biến thành chịu thương chịu khó. Sự hèn nhát trở thành nhu mì. Không dám trả thù, đứng lên bảo vệ bản thân trở thành vị tha. Trái với tôn giáo, Nietzsche tin rằng bằng việc học cách chấp nhận và đối mặt với những cảm xúc này, ta sẽ trở nên mạnh mẽ và đáng tôn trọng hơn. Trong truyện “hãy giấu đối thủ cạnh tranh trong góc trái tim mình”, Nietzsche đề cập đến việc sử dụng sự đố kỵ đối thủ cạnh tranh như một nguồn động lực thay vì cảm thấy xấu hổ vì nó. Hãy biến  sự cạnh tranh, ghen tuông đó thành ngọn lửa nhiệt huyết thúc đẩy bản thân không ngừng cố gắng vươn lên. Đối thủ vừa là mục tiêu để nỗ lực vừa là lời cảnh tỉnh giúp ta nhận thức rõ bản thân mình đang ở đâu. Điều này có thể mở rộng ra áp dụng với các khía cạnh khác trong cuộc sống chẳng hạn như trong tình yêu và đời sống hàng ngày. Chỉ khi ta có đủ dũng cảm nhìn vào vấn đề, đối diện với những cảm xúc đang bị dồn nén thì ta mới có thể thực sự vượt qua và trưởng thành hơn, mạnh mẽ hơn.

Xuyên suốt 2 tập là vô số câu chuyện, bài học, suy nghĩ vô cùng đa chiều của Nietzsche được Shiratori hiểu và viết lại cho người đọc dễ tiếp thu những thông điệp từ tình yêu, khát vọng đến những khía cạnh khác trong cuộc sống như tư duy, lối sống. “Lời Nietzsche gửi người trẻ” là một bộ truyện nơi vô số luồng tư duy, suy nghĩ đa chiều đan xen giúp chúng ta có một cái nhìn sinh động, sâu sắc hơn về cuộc sống. Kể cả khi gấp sách lại, những suy nghĩ đó cứ tiếp tục luẩn quẩn trong đầu người đọc, thúc đẩy chúng ta không ngừng nỗ lực vươn lên, vượt lên những khuyết điểm của mình.

© Nguyen Le

About midori

Frankly my dear ...

View all posts by midori →

Leave a Reply

Your email address will not be published.