DÁM HẠNH PHÚC – là khi chúng ta biết yêu, tự lập và chọn cuộc đời yêu thương [Review của Thanh Hà]

Trong sự bất bình vì quan điểm của Adler không mang đến hiệu quả trong sự nghiệp nhà giáo của mình, anh thanh niên tức giận cho rằng “tư tưởng của Adler chỉ là lý thuyết suông”, “chẳng giúp ích được gì trong xã hội hiện đại”. Đứng trước hiểu lầm gay gắt của anh thanh niên với Adler, triết gia và anh chàng đã có một cuộc đối thoại cuối cùng để chấm dứt mọi khúc mắc.

Từ câu chuyện trong lớp học, từ thất bại của anh thanh niên trong việc áp dụng phương châm “không được khen ngợi cũng không được mắng mỏ” trong giáo dục, triết gia đã giải đáp vấn đề và mở rộng nó sang nhiều khía cạnh khác trong cuộc sống. Trên hết việc gỡ rối những hiểu lầm của anh thanh niên với Adler, triết gia còn đưa anh và độc giả đến đáp án của câu hỏi muôn đời của triết học: “Làm thế nào để con người được sống hạnh phúc?”

Được xây dựng theo hình thức đối thoại, vấn đáp, “Dám hạnh phúc” mang đến sự mới mẻ và gần gũi hơn, vì trong cuộc tranh luận giữa hai nhân vật, độc giả như nhân vật thứ ba lặng lẽ theo dõi và suy ngẫm câu chuyện. Độc giả một khi bị cuốn theo mạch tranh luận giữa triết gia và anh thanh niên có lúc sẽ gật gù vì những quan điểm được đưa ra, hay cau mày khi không hiểu khái niệm mới nào đó, hoặc bối rối không biết đứng về phía người nào vì lý lẽ của ai nghe cũng thật hợp lý! 

“Dám bị ghét” đưa độc giả trải qua năm phần chính, tương đương với năm quan điểm của Adler về cuộc sống. Trong mỗi quan điểm lớn bao hàm các luận điểm nhỏ dần dần được làm rõ bởi sự dẫn dắt của triết gia và phản biện bởi anh thanh niên. Từ việc giải thích mối quan hệ giữa tâm lý học Adler và tôn giáo, triết gia và anh thanh niên đi đến kết luận về mục tiêu và kim chỉ nam của giáo dục, phản ánh sự lầm tưởng của nhiều người về quá khứ và đưa ra quan điểm mới về mối quan hệ giữa quá khứ và hiện tại. Cũng từ chủ đề giáo dục, tâm lý học Adler phủ định mạnh mẽ “thưởng phạt”, làm rõ năm giai đoạn của hành động quậy phá, chỉ ra căn bệnh tập thể và khuyến khích mọi người hãy tự lựa chọn cuộc đời.

Đi đến nửa sau của tác phẩm, người đọc phải ngẫm nghĩ nhiều hơn về quan hệ giữa người với người. “Hãy cho đi nếu không sẽ không được nhận lại”, những mối quan hệ trong cuộc sống là bắt nguồn của niềm vui lẫn bất hạnh. Tin tưởng và tín dụng là gì, chúng ta nên tín dụng trước hay tin tưởng trước? Và ứng dụng nó vào công việc như thế nào?

Ngay từ đầu, theo triết gia, những vướng mắc của anh thanh niên về Adler gói gọn trong một từ: tình yêu – phần cuối cùng của tác phẩm.

Tình yêu quan trọng như thế nào? Không phải là “tình yêu mang lý tưởng của chúa” hay “tình yêu mang tính bản năng của động vật”, triết gia đề cập đến “tình yêu của con người”. Hóa ra tình yêu không chỉ là những cảm xúc lãng mạn, mà còn là nền tảng để con người trưởng thành và lựa chọn lại lối sống. Tâm lý học Adler đã chỉ ra “nghệ thuật yêu” và định nghĩa tình yêu là “nhiệm vụ do hai người thực hiện”. Triết gia và anh thanh niên đã thảo luận rất nhiều về tình yêu, một trong số đó là khẳng định gây tranh cãi của tâm lý học của Adler. Adler hoàn toàn không thừa nhận “người yêu định mệnh” trong cả tình yêu lẫn toàn bộ cuộc đời. Hay nói cách khác chính chúng ta tự nắm giữ định mệnh cuộc đời mình. Khi đã thực sự hiểu về tình yêu mà Adler nói đến cũng là lúc anh thanh niên nhận ra mình sẽ không từ bỏ tâm lý học Adler. Thay vào đó anh quyết định sẽ cùng đồng hành với triết gia trong quá trình chinh phục và phát triển lý tưởng của trường phái tâm lý học này.

“Dám hạnh phúc” là phần tiếp theo của cuốn sách nổi tiếng trước đó “Dám bị ghét” xuất phát từ trường phái tâm lý học Alfred Adler để diễn giải các quan điểm. Tuy nhiên, “Dám hạnh phúc” bàn sâu hơn về lòng can đảm “dám hạnh phúc”, về mối quan hệ giữa tình yêu, sự tự lập và lựa chọn lớn nhất của cuộc đời.

Leave a Reply