BOTY2018 #165 – Sói thảo nguyên

CUỘC THI BOOK OF THE YEAR 2018

” SÓI THẢO NGUYÊN

Trong tự truyện Ngôn từ của mình, Sartre viết: “Tóm lại, tôi chăm chút để tách mình ra khỏi sức mạnh đời thường: không ở dưới, không ở trên, mà ở chỗ khác”. Sức mạnh đời thường của hiển vinh chỉ là thứ hào quang bên ngoài, trái với thứ ánh sáng đích thực được thắp lên từ chính nội tại tâm hồn mỗi nhà văn rồi tỏa lan khắp trang viết. Mỗi nhà văn rảo bước vào sâu trong cái huyệt mộ tối tăm bên trong mình và cầm trên tay ngòi bút như một ngọn đèn dẫn lối, để mỗi dòng chữ mở ra một con đường tìm đến chính mình. Chân thực, mỉa mai và tỉnh thức cao độ không kém gì Sartre, Hermann Hesse trong tiểu thuyết Sói thảo nguyên thổ lộ mình một cách kín đáo, tinh tế nhưng qua đó bộc lộ một khao khát mãnh liệt của việc đi tìm kiếm bản ngã. Đây chính là một trong những quyển sách truy vấn cái tôi hay nhất, được viết bằng thứ văn chương xuất thần đầy mê đắm.

Tiểu thuyết kể về Harry Haller, kẻ tự nhận là Sói thảo nguyên, một nhân vật được cho là hóa thân của Hermann Hesse. Các sự kiện của cuộc đời ông rải rác khắp nơi xen lẫn với các tình tiết hư cấu, thế nhưng biên độ tưởng tượng rộng mở của ông đã xóa mờ ranh giới về tính chân thực, khiến ta chìm đắm trong một thế giới pháp thuật đầy ma quái – sức mạnh hư cấu đích thực để tạo nên một quyển tiểu thuyết. Quyển sách được mở đầu bằng lời giới thiệu của nhân vật tôi đại diện xuất bản di cảo của Harry. Bằng kết cấu độc đáo, di cảo được chứa trong tiểu thuyết, Hesse tạo ra những hiệu ứng đặc biệt của hư cấu. Dụng ý về sự phân rã của cái tôi được biểu hiện trong một hình thức thông minh.

Harry luôn bị hai nửa đối nghịch người và thú dằn xé, cái ranh giới rạch ròi ấy về sau không còn nữa khi tri thức kệch cỡm làm thế giới mất đi tính hồn nhiên mà chỉ loài sói còn biết bảo tồn và tìm thấy ở chúng nỗi cô đơn, sự điềm tĩnh và tình yêu – những điều tốt đẹp mà thế giới hãnh tiến, đầy thù hận đang thiếu vắng. Chính nhờ một tín hiệu định mệnh phát ra từ bức tường bên kia đường, Harry bước vào Hí viện ma thuật để bắt đầu cuộc phiêu lưu tìm kiếm bản ngã của mình. Dẫu đây có thể chỉ diễn ra trong trí tưởng tượng của hắn thôi nhưng có quan trọng gì đâu khi một kẻ bên lề đầy cô đơn, lắm suy tư được an trú trong một giấc mộng điên rồ. Nhờ đọc Tập luận thuyết về Sói thảo nguyên, gặp gỡ li kì với Hermine, Maria, Pablo và đối đầu với nghìn mảnh vỡ của mình ở quá khứ và hiện tại mà Harry học cách chơi với các con cờ nhân cách để tạo nên cuộc đời, hiểu được về Nhất thể, tìm kiếm nơi chốn ngoài thời gian để tiến đến vĩnh cửu. Harry học cách cười, tìm thấy minh triết của hài hước và “hiền minh của lưỡng lự” (Kundera).

Bằng sự chân thật của trải nghiệm cùng trí tuệ uyên bác cả Đông lẫn Tây, Hesse đã diễn tả sự khủng hoảng của cái tôi trước tri thức, lịch sử (mối ám ảnh với thế chiến) bằng một lối viết thần diệu khiến ta như thể bồng bềnh trên một nền nhạc, một vở kịch ngập tràn các miêu tả, đối thoại như một hình thức tự vấn. Hesse đã chứng tỏ con người ta có thể gặp gỡ và hòa giải với chính mình ra sao để tìm thấy hạnh phúc như cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn từng nói: “Tôi tin rằng sẽ có lúc tất cả mọi người đều cảm thấy mình thật sự hạnh phúc khi biết xóa đi cái biên giới thù nghịch trong lòng mình”.

NHIÊN XUÂN

#bookoftheyear2018 #BOTY2018#nhanamthuquan

Leave a Reply

%d bloggers like this: