[Book of the year 2017] Mộ phần tuổi trẻ

năm 2017 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Nghe rằng ban đầu cuốn sách có tên là ‘Con trai tướng quân’. Thật ra mình thích cả hai tiêu đề: ‘Mộ phần tuổi trẻ’ đã thu hút mình và khiến mình lật ra trang đầu tiên và quyết định mua cuốn sách, và sau khi đọc xong lại cảm thấy cái tên đầu tiên có lẽ thể hiện rõ hơn bản chất của nhân vật chính: một xuất thân đơn thuần, một đứa trẻ bị đặt ra giữa lòng thế giới chôn vùi tuổi trẻ đó. Nhưng có lẽ cái tên hiện tại sẽ dễ mở ra duyên đọc với độc giả hơn. Cuốn sách này đã có khả năng vớt mình lên khỏi vũng lầy reading slump.

Điều đầu tiên thu hút mình ở ‘Mộ phần tuổi trẻ’ không phải nội dung mới lạ, – (quả vậy, mới lạ) – mà là ở văn phong của tác giả: Huỳnh Trọng Khang là một trong số những nhà văn có thể khiến mình gọi họ là nhà văn sau khi đọc xong một cuốn sách của họ. Khang có kiểu chọn chữ tỉ mỉ, cùng cách diễn đạt có chất thơ hợp thị hiếu của mình; mặc dù đó cũng có thể coi là một điểm yếu, bởi vì tiêu cực mà nói chính là quá chau chuốt trong ngôn từ. Văn của Huỳnh Trọng Khang đứng ngay bên mép của bờ vực sến súa, nhưng bởi không trượt chân xuống vực nên lại mang lại cảm giác tạm ‘đủ’ với mình. Có lẽ không nhiều người có thể làm sống lại những tháng năm cũ ấy, không phải chỉ ở phần cảnh, phần người, mà còn ở phần thời đại, như thể nhân vật đang sống trong thế giới đó. Mình không nói cái hiện thực đó thật ‘thật’, một cách lịch sử, vì mình không rõ, – cái thật mà mình muốn nói là sự trải nghiệm qua con mắt nhân vật, một cảm giác thời gian tua ngược, cảm giác đó thật không dễ tìm. Nhưng quả thật, văn của Khang đã đứng rất gần bờ vực, vậy nên thật ra cá nhân mình vẫn cảm thấy nếu câu chữ trong tác phẩm này ‘khô’ hơn một chút (một chút thôi), thì sẽ hay hơn nhiều.

Khang viết ngôi thứ nhất và có điểm nhìn trực tiếp từ đôi mắt nhân vật, đó là một điểm đặc biệt thu hút mình, mặc dù vậy lại không quá sa đà vào tâm trạng nhân vật. Đó là điều không phải tác giả nào cũng làm được. Điều đó khiến mình, và có lẽ người đọc nói chung, cảm thấy đồng cảm với nhân vật. Bởi họ có thể trải nghiệm trực tiếp cảm giác của nhân vật nhưng lại không chìm vào cái tuyệt vọng thời thế mà nhân vật đang là trung tâm. Không có nhân vật phản diện hay đúng sai chuẩn mực trong cuốn sách này, chỉ có những sự kiện đang diễn ra và diễn ra, những con người đang sống, theo đuổi lý tưởng, hoặc hoang mang trước thời cuộc. Mô-tip nhân vật không độc đáo, và cách phát triển nhân vật và cái kết không hoàn toàn đi theo hướng mà mình đã kỳ vọng. Nhưng đó không phải là điểm trừ lớn.

Và có lẽ, cách thể hiện nhân vật chính là đặc điểm cuốn hút nhất đối với mình trong cuốn sách này: một cuốn sách về thời chiến tranh máu lửa, nhưng không có những hằn học đắng cay. Bởi những con người dưới ngòi bút của Huỳnh Trọng Khang đều được phán xét dưới ánh mắt công bình.

Đây không phải một cuốn sách hoàn hảo, chắc chắn là vậy, không phải một cuốn sách sẽ khiến mình thật tâm đắc và đem gối đầu giường, nhưng lại là cuốn sách đem lại cho mình một cảm xúc hài lòng dễ chịu sau khi đọc. Hy vọng rằng ‘Mộ phần tuổi trẻ’ sẽ góp phần mở đường cho những tác phẩm hiện thực về những linh hồn trẻ đã bị chôn vùi trong quá khứ, và cả hiện tại.

LƯƠNG THANH TÚ

 

Leave a Reply

%d bloggers like this: