[Book of the year 2016] Điệp viên từ vùng đất lạnh

năm 2016 – do Nhã Nam Thư Quán tổ chức.

Điệp viên từ vùng đất lạnh – A man came from the Cold, end in cold.

Sau khi cuộc khủng hoảng gián điệp mang tên Đường hầm Berlin bị phát hiện, Liên Xô đã cho dựng nên một hàng rào chắn ngăn dòng người di cư đổ sang Tây Berlin. Hai bên Đông và Tây bị chia tách bởi Bức tường Berlin – tác phẩm của CHDC Đức. Cùng với đó, mạng lưới gián điệp tại Anh do Alec Leamas chỉ huy cũng gần như tan rã, anh được lệnh trở về London, trở thành một kẻ vô dụng, một gián điệp sắp nghỉ hưu.

Nhưng trước khi bước ra khỏi mảnh đất gián điệp lạnh lẽo, hiểm nguy để trở về với cuộc sống yên bình, ấm áp anh phải thực hiện nhiệm vụ cuối cùng – hạ sát người đứng đầu cơ quan phản gián Đông Đức. Theo từng bước chân, từng suy nghĩ của Leamas, thế giới điệp báo dần mở ra là nơi chứa đầy những toan tính, lừa lọc, những thủ đoạn, mánh khóe cực kỳ tinh vi mà chính Leamas cũng không ngờ tới. Đằng sau nhiệm vụ thủ tiêu Mundt – kẻ cầm đầu quân phản gián – là một kế hoạch cực kỳ hoàn hảo được vạch sẵn ngay trước khi Leamas bắt đầu, anh chỉ đơn thuần là một con tốt, thậm chí là một vật hy sinh.

Xuyên suốt câu chuyện ngoài những mưu mô, mánh khóe điệp báo, câu chuyện tình yêu của Leamas và Liz cũng là một điểm đáng chú ý. Dù nó có vẻ không liên quan gì đến hoạt động gián điệp, nơi không dung chứa chuyện tình cảm, nhưng thực sự nó lại là một mắt xích không thể thiếu trong toàn bộ chuỗi kế hoạch ghê người của chính quyền London. Càng đọc tôi càng khâm phục John Le Carré vì đã xây dựng một cốt truyện quá hoàn hảo, mọi thứ ăn rơ tới từng chi tiết, lời văn súc tích, rõ ràng thể hiện rõ đặc thù của nghề gián điệp, thủ thuật giao dịch hết sức chặt chẽ, tinh vi và đáng sợ hơn cả là kế hoạch rợn người mà chính quyền London đã lập ra. Mọi thứ thật sự không chê vào đâu được.

Ở phần cuối tác phẩm, thông qua cuộc tranh cãi giữa Leamas và Liz môt câu hỏi được đặt ra: Có nên bất chấp mọi thứ để đạt được mục đích hay quan tâm đến sự sống còn của con người? Và không cần phải chờ đợi lâu, cái kết của Leamas và Liz đã cho ta câu trả lời: trong thế giới tình báo, hai thứ đó không thể song song cùng tồn tại. Leamas, theo một cách nào đó, đã cùng với Liz đi đến nơi yên bình. Cái kết như thế, dù hơi lạnh lùng, đã khép lại rất hoàn hảo câu chuyện về thế giới tình báo đầy nhơ nhuốc và ghê sợ.

HÀ NGUYỄN

Leave a Reply

%d bloggers like this: