A Little History Of Science | Lược sử khoa học

A Little History Of Science – Đúng như tên gọi của nó, cuốn sách là tập hợp của nhiều câu chuyện lịch sử về khoa học khác nhau mà ở đó mỗi vấn đề được khái quát một cách cụ thể và rõ ràng. Mọi chi tiết đều dẫn giải người đọc như một hướng dẫn viên trải qua những cuộc phiêu lưu khác nhau qua các thời đại trong sách. Dưới góc nhìn đa chiều cộng với giọng văn có phần hài hước của William Bynum, độc giả chắc chắn sẽ cảm thấy hứng thú vô cùng qua mỗi lần lật trang.

* Về tổng quan:
Tôi đặc biệt thích cái cách tác giả chuyển tải những kiến thức khoa học đồ sộ dưới dạng mẩu truyện ngắn. Nó thực sự giúp cho người đọc giảm tải sự nhàm chán trong quá trình thu nạp kiến thức từ cuốn sách. Với vốn hiểu biết sâu rộng, William Bynum đã miêu tả vô số những tình huống từ lịch sử, dữ liệu, đến quan điểm, lẽ sống qua các giai đoạn khác nhau trải dài từ thuở sơ khai đến thời kỳ hiện đại dưới một cách đa dạng. Đây là điểm tôi thích nhất ở tác giả và toàn bộ cuốn sách. Đó là sự khách quan trong suy nghĩ và nhận thức để chắt lọc từng vấn đề, nhận định của tác giả hoàn toàn là chủ quan nhưng dựa trên cơ sở thực tế rõ ràng. Bằng lối hành văn khéo léo, tinh tế cộng thêm khiếu hài hước, William Bynum đã biến một cuốn sách nhìn qua tưởng chừng như rất đau đầu khô khan nhưng khi trải nghiệm nó chúng ta lại thấy thật dễ chịu. Thú thật là tôi cũng hơi tiếc nuối khi đọc đến chương cuối cùng vì còn khao khát muốn tìm hiểu nhiều hơn nữa, đây quả thực là một cuốn sách chứa đầy ma lực.

Đặc điểm chung của tất cả những cuốn sách về đề tài này đó là Khoa học bắt nguồn từ tôn giáo, tôn giáo sinh ra từ những khó khăn trong cuộc sống nhưng không thể bỏ một trong hai thứ đó được vì đây là quy luật vận động tự nhiên. Lẽ dĩ nhiên thế giới đang ngày càng thay đổi một cách chóng mặt, khoa học đã có một chỗ đứng nhất định trong đời sống loài người từ hàng chục thế kỷ nay. Vậy tại sao tôn giáo vẫn còn tồn tại khi mà phần lớn các sự việc khó hiểu đã được khoa học giải thích? Lược sử khoa học không đề cập đến vấn đề đó nhưng nó cho chúng ta thấy một cái nhìn toàn diện, một cái đích để tất cả cùng hướng đến, để mỗi người khi đọc xong đều tự nhận thức ra rằng thế giới vận động một cách có khoa học, theo những quy luật đã định từ thuở sơ khai khi vũ trụ được tạo nên tất cả đã được định hình sẵn. Chúng ta không thể nào chối bỏ quy luật ấy, tôn giáo chỉ là một sản phẩm cao cấp từ trí tưởng tượng phong phú của con người. Tôn giáo được truyền từ đời này qua đời khác từ thuở khai thiên lập địa dẫn đến một nếp sống, một lối tư duy mà theo tôi đã lạc hậu. Chúng ta không thể trả lời một cách chính xác câu hỏi Chúa từ đâu mà ra? Phật từ đâu mà đến? Những ghi chép trong các cuốn kinh thánh hay bài giảng Phật pháp đều do con người tạo nên. Chúng được hình thành qua sự va chạm, nhận thức trong đời sống hàng ngày của tổ tiên chúng ta, và hơn tất cả đó là một kết quả của sự tưởng tượng như tôi đã đề cập ban đầu. Giống như những tác giả viết sách, họ viết ra và lưu truyền lại cho hậu thế. Cứ như vậy, lối suy nghĩ về những yếu tố khách quan hình thành tạo nên những cá tính xấu của con người mà một trong số đó là Sự đổ lỗi.

Về chi tiết:
Có thể nói, các dữ liệu kiến thức mà tác giả muốn truyền tải chỉ gói gọn trong các mẩu truyện ngắn nhưng dường như đó không phải là yếu tố khiến chất lượng cuốn sách đi xuống. Thay vì chỉ diễn giải lý thuyết suông, Willam Bynum lồng vào trong đó những câu chuyện vui bên lề về sự tích các phát minh, học thuyết và đời tư của tác giả. Và đó chính là yếu tố khiến cho người đọc tiếp thu được tốt hơn và cảm thấy gần gũi hơn với tác phẩm.

Có một điểm sáng không thể không nhắc đến trong Lược sử khoa học đó chính là tính liên kết và truyền dẫn giữa các chương với nhau. Tất cả các chương đều có mối liên kết nhất định ít nhất về một mặt nào đó. Ví dụ như các nhà khoa học đã từng học chung một trường, các học thuyết ra đời gần sát nhau trên một quãng thời gian… Qua lối kể của Willam chúng ta có thể dễ dàng thấy được điều đó. Chính mạch kể có tính kết nối này giúp cho người đọc có một cái nhìn bao quát hơn về nội dung từ đó tự gắn kết các dữ kiện trong đầu lại để tổng hợp thành một câu chuyện “giả tưởng” trong đầu dựa theo trí nhớ của mỗi người. Cách làm này tạo ra lợi ích không nhỏ trong việc ghi nhớ nội dung sách, đặc biệt là với những cuốn mang nặng yếu tố lý thuyết đòi hỏi sự tư duy cao.

Một vấn đề bao giờ cũng có hai mặt, một sự việc bao giờ cũng được xem xét ở nhiều góc độ. Và những cuốn sách bao giờ cũng có phần hay phần dở. Phần tác giả làm chưa thực sự tốt trong tác phẩm này chính là việc có những chương ông viết quá vắn tắt (khác hoàn toàn với việc ở trên tôi nói thích cách ông viết dưới dạng những mẩu truyện ngắn mà là “vắn tắt”). Có nghĩa là một số vấn đề được lướt qua một cách chóng vánh trong khi mạch nội dung vẫn còn nhiều thứ để khai thác. Nó khiến cho người sinh ra hai trạng thái một là hụt hẫng khi muốn tìm hiểu thêm nữa nhưng bị dừng, hai là làm cho độc giả không hiểu trọn vẹn nội dung trong chương ấy. Bên cạnh đó, có một số chương tác giả viết kiểu hơi lan man và có phần rối. Ba yếu tố trên kết hợp lại hình thành nên rào cản vô hình trong não người đọc. Họ sẽ bị mất một phần trong quá trình ghi nhớ để để dành cho ba yếu tố: Nội dung đứt đoạn – chi tiết thừa – thời gian suy nghĩ những phần bị rối, kết quả là sự tiếp thu sẽ không được trọn vẹn như ý muốn.

*Tổng kết.
Lược sử khoa học là một sự lựa chọn không tồi dành cho những ai mới bắt đầu tìm hiểu về kho tri thức nhân loại. Cách viết tổng quát của cuốn sách thực sự là điều tôi thấy thích nhất. Nếu đã bắt đầu hành trình thu nạp kiến thức thì tôi khuyên bạn nên bắt đầu từ cuốn này, nó sẽ giúp bạn có được nền móng vững chắc trước khi tìm hiểu chi tiết về sự tiến bộ của nhân loại và vũ trụ bao la.

#a_little_history_of_science
#william_bynum

® Nguyễn Ngọc Nam
#NhanamReview

👉📖 http://nhanam.com.vn/sach/16731/luoc-su-khoa-hoc

Leave a Reply

Your email address will not be published.